Αντί να καλλιεργεί «υλικές» αξίες, ο καπιταλισμός, καθώς αναπτύσσεται, κάνει ακριβώς το αντίθετο
Κείμενο του Murray Rothbard, που δημοσιεύτηκε από το Mises Institute στις 4 Μαρτίου 2023. Χρόνος ανάγνωσης 6'. Απόδοση στα ελληνικά Νίκος Μαρής. Αντί να καλλιεργεί «υλικές» αξίες, ο καπιταλισμός, καθώς αναπτύσσεται, κάνει ακριβώς το αντίθετο
Κείμενο του Murray Rothbard, που δημοσιεύτηκε από το Mises Institute στις 4 Μαρτίου 2023. Χρόνος ανάγνωσης 6'. Απόδοση στα ελληνικά Νίκος Μαρής. Το βασικότερο επιχείρημα κατά οποιουδήποτε φόρου στον συσσωρευμένο πλούτο, πέρα από την ανηθικότητα και την ενδεχόμενη αντισυνταγματικότητά του, είναι η ζημία που προκαλεί ένας τέτοιος φόρος στους εργαζόμενους και, ιδιαίτερα, στους φτωχότερους και πιο ευάλωτους ανάμεσά τους
Οι φιλελεύθεροι συχνά αναρωτιούνται γιατί ο σοσιαλισμός συνεχίζει να είναι τόσο δημοφιλής, παρόλο που έχει αποδειχθεί τόσο αποτυχημένος ως πολιτική ιδεολογία και ως οικονομικό σύστημα
Οι πόλεμοι του 20ού αιώνα ήταν, σίγουρα, οικονομικοί πόλεμοι. Όμως δεν προκλήθηκαν από τον καπιταλισμό, όπως θέλουν να μας κάνουν να πιστέψουμε οι σοσιαλιστές. Άλλωστε, σ' έναν κόσμο ελεύθερου εμπορίου και ελεύθερων επιχειρήσεων δεν υπάρχουν οικονομικές αιτίες για μια ένοπλη επίθεση. Είναι πόλεμοι που προκλήθηκαν από σοσιαλιστικές κυβερνήσεις στην Σοβιετική Ένωση, την Γερμανία και την Ιταλία, που στόχευαν στην πλήρη πολιτική και οικονομική παντοδυναμία, και υποστηρίχθηκαν από τις παραπλανημένες μάζες αυτών των χωρών
Αν και όσοι κλίνουν προς την Αριστερά συνήθως κλαίγονται για την αυξανόμενη εισοδηματική ανισότητα, ο ανεξέλεγκτος συναισθηματισμός τους τους τυφλώνει σε σχέση με ό,τι προηγήθηκε της ανισότητας: τις περισσότερες φορές ήταν ο εκδημοκρατισμός της πρόσβασης στα - άλλοτε - είδη πολυτελείας
Ο Michael Rectenwald αποδομεί το ψευτο-προοδευτικό κλισέ «σοσιαλισμός για τους πλούσιους, καπιταλισμός για τους φτωχούς», κατά το οποίο το κράτος προστατεύει δήθεν τους πλούσιους αλλά ρίχνει όλους τους άλλους στο έλεος του ανάλγητου καπιταλισμού
Το τυπικό αριστερό ρεφρέν για τον «καπιταλισμό σε προχωρημένο στάδιο» είναι ότι ισοδυναμεί με «σοσιαλισμό για τους πλούσιους και καπιταλισμό για τους φτωχούς». Όπως οι περισσότερες αριστερές αντιλήψεις, αυτή η ιδέα εκφράζει το σχεδόν αντιδιαμετρικά αντίθετο της αλήθειας. Το σύστημα στο οποίο αναφέρονται είναι κάθε άλλο παρά σοσιαλισμός για τους πλούσιους και καπιταλισμός για τους φτωχούς. Οι καπιταλιστές δεν θέλουν τον σοσιαλισμό για τον εαυτό τους και τον καπιταλισμό για τους υπόλοιπους. Οι καπιταλιστές επιδιώκουν το κέρδος, το οποίο μπορεί να δημιουργηθεί μόνο σε ένα καπιταλιστικό σύστημα.
Ο φόβος ότι οι μεγάλες εταιρείες θα μπορούσαν να διαφεντεύουν τη ζωή μας, πηγάζει από την σύγχυση της πολιτικής εξουσίας με την οικονομική ισχύ
Σε ένα άρθρο που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο The American Conservative με τίτλο «Americans, We Aren't So Tough, and It Shows» («Δεν είμαστε τόσο δυνατοί, κι αυτό φαίνεται») ανέλυσα τον τρόπο με τον οποίο ένα σύνολο παραγόντων, όπως η παρακμή των ενδιάμεσων θεσμών της κοινωνίας των πολιτών (σ.σ. οικογένεια, εκκλησίες, σύλλογοι, δημόσιοι χώροι, κ.λπ) και η οικονομική ανασφάλεια, οδηγεί σε πληθυσμούς που είναι ευάλωτοι και ανήσυχοι. Αυτή η ευπάθεια, υποστήριξα, οδηγεί με τη σειρά της σε πολιτικές φράξιες που επιδιώκουν να ελέγξουν την εξουσία του κράτους προκειμένου να αποτρέψουν τη χρήση της τεράστιας εξουσίας του εναντίον τους, με τελικό αποτέλεσμα να αυξάνονται οι εμφύλιες διαμάχες για τον έλεγχο των θεσμών της πολιτικής εξουσίας. Για να προσπαθήσουμε να μετριάσουμε αυτήν τη σύγκρουση, υποστήριξα ότι η εξουσία πρέπει να διαμοιράζεται σε όλη την κοινωνία, αντί να συγκεντρώνεται στο κράτος, εν μέρει μέσω της αναζωογόνησης των θεσμών της κοινωνίας των πολιτών.
Ένα προφητικό, όπως αποδείχτηκε, άρθρο του 2020, που δείχνει τα δύο μέτρα και σταθμά με τα οποία πολλοί άνθρωποι αντιμετωπίζουν το κράτος - δυνάστη από την μία, και την ελεύθερη κοινωνία και οικονομία από την άλλη
Χθες το βράδυ η θερμοκρασία έπεφτε κατά τρεις
βαθμούς κάθε μία ώρα. Καθώς το γράφω αυτό το κείμενο, έξω έχει μείον 5 βαθμούς. Μια δίνη πολικού ψύχους από
την Αρκτική, που συμβαίνει «μια φορά στα 40 χρόνια», σαρώνει τις μεσοδυτικές περιοχές της Αμερικής.
Είμαι τυχερός που είμαι ζωντανός. Θα χρειάζονταν μόνο μερικές ώρες για να πεθάνω από υποθερμία, αν ήμουν έξω με τέτοιο καιρό. Αλλά δεν είμαι απλά ζωντανός, είμαι και άνετος. Στο σπίτι μου έχει 20 βαθμούς. Χαλαρώνω δίπλα στο τζάκι μου, που εκπέμπει μια ζεστή θαλπωρή, καθώς οι απαλές φλόγες χορεύουν προς τέρψη των ματιών μου. Μπορώ να ακούσω την απαλή βουή των ανεμιστήρων που εκπέμπουν τη ζέστη γύρω από το σαλόνι μου, η οποία δημιουργείται από τον καυστήρα μου. Γράφω αυτό το κείμενο στον άνετο καναπέ μου, με έναν υπολογιστή στην αγκαλιά μου, που λειτουργεί χάρη στον ηλεκτρισμό και που τροφοδοτείται με πληροφορίες μέσω του Διαδικτύου, που με τη σειρά του λειτουργεί χάρη στον ηλεκτρισμό και τις γραμμές οπτικών ινών που μεταφέρουν τις πληροφορίες σε μένα, από υπολογιστές και ανθρώπους σε όλη τη γη.
Τα οικολογικά προβλήματα που αντιμετωπίζουμε δεν οφείλονται στον «καπιταλισμό», αλλά στα μοντέλα παραγωγής και κατανάλωσης πάνω στα οποία βασίζονται όλα τα υπάρχοντα κρατικοπαρεμβατικά/σοσιαλιστικά οικονομικά συστήματα.
Στο τελευταίο του άρθρο στον Guardian, ο George Monbiot υποστήριξε ότι «ο καπιταλισμός δολοφονεί τον πλανήτη». Στο άρθρο του, υπερασπίζεται μια ιδεολογία «απο-ανάπτυξης» και προτείνει έναν φόρο επί του πλούτου σε μια περιοριστική βάση: «χρειάζεται να κατεβάσουμε ταχύτητα… όπως ακριβώς υπάρχει ένα όριο φτώχειας κάτω από το οποίο κανείς δεν πρέπει να πέφτει, έτσι υπάρχει και ένα όριο πλούτου το οποίο κανείς δεν πρέπει να ξεπερνά».
Το βασικό επιχείρημα του Monbiot είναι ότι οι υπερπλούσιοι έχουν κλέψει ανυπολόγιστα πλούτη και είναι ευθύνη του κράτους να πάρει πίσω ένα μέρος (μπορεί και μεγάλο) αυτού του πλούτου. Ακόμη χειρότερα, οι πλούσιοι χρησιμοποιούν τον πλούτο τους για να καταστρέφουν τον κόσμο ενώ οι ίδιοι απολαμβάνουν τα πολλά τους σπίτια και τα πολυτελή τους γιωτ.
Αν όλα αυτά σας ακούγονται σαν μια γελοία θεωρία συνωμοσίας, περί αυτού ακριβώς πρόκειται.
Το ότι οι άντρες υπήρξαν μέχρι πρόσφατα πιο πολύτιμοι στην κοινωνία της ελεύθερης αγοράς από ό,τι οι γυναίκες, ήταν μια οικονομική σύμπτωση. Η λεγόμενη πατριαρχία δεν ήταν κάποια συνωμοσία των ανδρών για να βλάψουν τις γυναίκες. Και το μέλλον ίσως μας επιφυλάσσει μια έκπληξη.
Είναι μια λέξη που προκαλεί
αναστεναγμούς και βογγητά, ειδικά στους δεξιούς φιλελεύθερους – η πατριαρχία. Οι
φεμινίστριες αρέσκονται να ρίχνουν το φταίξιμο για όλα τα δεινά της κοινωνίας σε αυτόν. Στους
φιλελεύθερους αρέσει να προσποιούνται ότι δεν υπάρχει. Αλλά θα ήθελα να
υποστηρίξω ότι η πατριαρχία είναι πραγματικά μια πολύ σημαντική έννοια για
όποιον ενδιαφέρεται για τα οικονομικά.
Τι είναι η Πατριαρχία;
Αυτό που επέφερε την παρακμή της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας και τη φθορά του πολιτισμού της ήταν η διάλυση των σχετικά ελεύθερων οικονομικών διασυνδέσεων, όχι οι βαρβαρικές επιδρομές. Οι ξένοι εισβολείς απλώς εκμεταλλεύτηκαν την ευκαιρία που τους πρόσφερε η εσωτερική αδυναμία της αυτοκρατορίας.
Η επίγνωση των επιπτώσεων της κρατικής παρέμβασης στις τιμές της αγοράς μας επιτρέπει να κατανοήσουμε τις οικονομικές αιτίες ενός κοσμο-ιστορικού γεγονότος, της παρακμής του αρχαίου πολιτισμού.
Μπορεί να παραμένει ανοιχτό το εάν είναι σωστό ή όχι να ονομάζουμε την οικονομική οργάνωση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας καπιταλισμό. Σε κάθε περίπτωση είναι βέβαιο ότι η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία τον 2ο αιώνα, την εποχή των Αντωνίνων, των «αγαθών» αυτοκρατόρων, είχε φτάσει σε ένα υψηλό στάδιο κοινωνικού καταμερισμού της εργασίας και δια-περιφερειακού εμπορίου. Αρκετά μητροπολιτικά κέντρα, ένας σημαντικός αριθμός πόλεων μεσαίου μεγέθους, και πολλές μικρές πόλεις φιλοξενούσαν έναν εκλεπτυσμένο πολιτισμό.
Τι έκανε τον Λούντβιχ φον Μίζες τόσο σημαντικό;
Άρθρο του Fabrizio Ferrari, που δημοσιεύτηκε στις 10/7/2020 από το Mises Institute. Απόδοση στα ελληνικά, Νίκος Μαρής. Χρόνος ανάγνωσης 5'.Τόσο ο Mises όσο και ο Maslow δείχνουν τη σημασία της οικονομικής προόδου. Εάν θέλουμε να ενδυναμώσουμε τους ανθρώπους ώστε να επιδιώκουν σκοπούς πάνω και πέρα από μια απλή σωματική ύπαρξη, πρέπει επίσης να προσπαθήσουμε να ανεβάσουμε το βιοτικό τους επίπεδο, έτσι ώστε να είναι σε θέση να επικεντρωθούν σε μη οικονομικούς σκοπούς, αναζητώντας την μέγιστη πνευματική τους ανάπτυξη.
Πρόσφατα, διαβάζοντας το βιβλίο Liberalism: In the Classical Tradition, που γράφτηκε από τον Ludwig von Mises το έτος 1927, πρόσεξα ένα εντυπωσιακό απόσπασμα, ακριβώς στην αρχή της 4ης σελίδας :
«Το μόνο που μπορεί να κάνει η κοινωνική πολιτική είναι να απομακρύνει τις εξωτερικές αιτίες του πόνου και της δυστυχίας. Μπορεί να επεκτείνει ένα σύστημα που τρέφει τους πεινασμένους, ντύνει τους απογυμνωμένους, και στεγάζει τους άστεγους. Η ευτυχία και η ικανοποίηση δεν εξαρτώνται από το φαγητό, τα ρούχα και τη στέγαση, αλλά, πάνω απ 'όλα, από αυτά που εκτιμά βαθιά ο άνθρωπος εντός του. Δεν είναι εξαιτίας κάποιας περιφρόνησης των πνευματικών αγαθών που ο φιλελευθερισμός ασχολείται αποκλειστικά με την υλική ευημερία του ανθρώπου, αλλά λόγω της πεποίθησης ότι αυτό που είναι υψηλότερο και βαθύτερο στον άνθρωπο δεν μπορεί να επηρεαστεί από καμία εξωτερική ρύθμιση. Επιδιώκει να παράγει μόνο την εξωτερική ευημερία επειδή ξέρει ότι ο εσωτερικός, πνευματικός πλούτος δεν μπορεί να έρθει στον άνθρωπο από τα έξω, αλλά μόνο μέσα από την καρδιά του. Δεν στοχεύει να δημιουργήσει τίποτε άλλο παρά μόνο τις εξωτερικές προϋποθέσεις για την ανάπτυξη της εσωτερικής ζωής. Και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο σχετικά εύπορος άνθρωπος του 20ου αιώνα μπορεί να ικανοποιήσει ευκολότερα τις πνευματικές του ανάγκες από ό,τι, ας πούμε, ο άνθρωπος του 10ου αιώνα, ο οποίος δεν έπαιρνε ανάσα από το άγχος για το πρόβλημα της απόκτησης των στοιχειωδών μέσων για την επιβίωσή του, ή από τους προερχόμενους από τους εχθρούς του κινδύνους που τον απειλούσαν.»
Η ανάγνωση αυτού του αποσπάσματος έμοιαζε σαν μάθημα στα πολύ βασικά στοιχεία της ψυχολογίας. Αυτό δεν αποτελεί έκπληξη: ο Mises, εκτός από τη συμβολή του στον τομέα των οικονομικών, έχει μείνει στην ιστορία ως ένας άνθρωπος που είχε πολλά πράγματα να πει για μια μεγάλη ποικιλία ζητημάτων σχετιζόμενων με τις κοινωνικές επιστήμες.
Όπως σχολίασε πρόσφατα ο Jeff Deist , δεδομένης της επικρατούσας στάσης «έκαστος στο είδος του» που έχουν πολλοί σήμερα, ποιος ξέρει αν το έργο του Mises Human Action θα δημοσιευόταν καν το 2021, δεδομένου του αριθμού των γνωστικών πεδίων που καλύπτει το βιβλίο .
Ανεξάρτητα από αυτά, ο Mises στο παραπάνω απόσπασμα μας έδωσε μια αρκετά οραματική αντίληψη: ότι η στοιχειώδης επιβίωση, μαζί με την επίτευξη κάποιου επιπέδου υλικού πλούτου και άνεσης, είναι οι απαραίτητες προϋποθέσεις ώστε ένα άτομο να επιτύχει την ικανοποίησή του και στο ψυχολογικό και πνευματικό πεδίο.
Χρόνια αργότερα, θα ακούγαμε τις προαναφερθείσες απόψεις του Mises να επαναλαμβάνονται στην ιεραρχία των αναγκών του Abraham Maslow , την οποία ανέπτυξε το 1943 ως μια κεντρική ιδέα της «ανθρωπιστικής» προσέγγισης στην ψυχολογία. Η ουσία της θεωρίας του Maslow είναι ότι υπάρχουν διάφορα επίπεδα εσωτερικών αναγκών στους ανθρώπους. Αυτές οι ανάγκες, για μια εννοιολογική κατανόησή τους, περιγράφονται σε ιεραρχική μορφή, έτσι ώστε οι ανάγκες στα υψηλότερα επίπεδα να μην μπορούν να καλυφθούν χωρίς να έχουν καλυφθεί πρώτα οι ανάγκες στα χαμηλότερα επίπεδα.
Η ανάγκη για ασφάλεια δεν μπορεί να καλυφθεί, παρ’ εκτός εάν ικανοποιηθούν οι σωματικές ανάγκες. Η ανάγκη για αγάπη και για αίσθηση του ανήκειν δεν μπορούν να καλυφθούν χωρίς πρώτα να ικανοποιηθεί η ανάγκη για ασφάλεια. Η αγάπη και η αίσθηση του ανήκειν γίνονται τότε τα προαπαιτούμενα για την εκτίμηση. Και τέλος, δεν υπάρχει «αυτό-εκπλήρωση» χωρίς εκτίμηση.
Το να εξακριβωθεί το κατά πόσο ο Mises και ο Maslow αλληλεπίδρασαν ποτέ με οποιονδήποτε ουσιαστικό τρόπο, ή εάν ο Mises είχε κάποια επιρροή στον Maslow, είναι πέρα από τους σκοπούς αυτού του άρθρου. Τουλάχιστον με μια πρώτη ματιά, δεν μοιάζει ο Maslow να αναφέρει τον Mises, την πραξεολογία, ή τα οικονομικά στο έργο του που τεκμηριώνει τη γνωστή θεωρία του για την ανθρωπιστική ψυχολογία .
Ωστόσο, τόσο ο Mises όσο και ο Maslow δείχνουν τη σημασία της οικονομικής προόδου. Εάν θέλουμε να ενδυναμώσουμε τους ανθρώπους ώστε να επιδιώκουν σκοπούς πάνω και πέρα από μια απλή σωματική ύπαρξη, πρέπει επίσης να προσπαθήσουμε να ανεβάσουμε το βιοτικό επίπεδο, έτσι ώστε οι άνθρωποι να είναι σε θέση να επικεντρώνονται πιο ελεύθερα σε μη οικονομικούς σκοπούς και να αναζητούν αυτό που κάθε άνθρωπος πιστεύει ότι είναι η μέγιστη πνευματική του ανάπτυξη.
Δυστυχώς -και όπως προειδοποίησε ο Mises στο βιβλίο του Φιλελευθερισμός, και αλλού- καθώς οι άνεμοι της ιστορίας απομακρύνθηκαν από το laissez-faire και τον φιλελευθερισμό, η ειρήνη, η ευημερία και η ανθρώπινη ευδοκίμηση δέχτηκαν ισχυρά πλήγματα. Τα τραγικά γεγονότα του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, το Μεγάλο Κραχ, ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος, και ο Ψυχρός Πόλεμος είναι μερικά από τα πιο τραγικά παραδείγματα.
Με άλλα λόγια, καθώς ο κόσμος υιοθετεί ανελεύθερες πολιτικές - όπως ο σοσιαλισμός, ο πόλεμος, και ο κεντρικός σχεδιασμός - η οικονομική ευημερία θα πλήττεται. Αυτές οι πολιτικές θα προκαλέσουν φτωχοποίηση τόσο από οικονομική, όσο και από μη οικονομική άποψη για κάθε άνθρωπο.
***
Ο Brian Carus εργάζεται στην χρηματοοικονομική τεχνολογία, και επικεντρώνεται επί του παρόντος στην ανάπτυξη λύσεων και προϊόντων στο Wealth and Investment Management. Είναι υποψήφιος επιπέδου II του 2021 στο CFA Institute Programm, και αποφοίτησε το 2016 από το Lafayette College στο Easton, PA, όπου σπούδασε Οικονομικά και Ψυχολογία.
Ο καταναλωτής καθορίζει έμμεσα την παραγωγή, ανταμείβοντας ορισμένους επιχειρηματίες με κέρδη και τιμωρώντας άλλους με ζημίες
Στo βιβλίο Human Action, ο Mises (φωτο δεξιά) υποστηρίζει με έμφαση δύο θέσεις που είναι φαινομενικά αντιφατικές. Από τη μία πλευρά, έχει σαφώς την άποψη ότι η παραγωγή, και ιδίως η επιχειρηματική παραγωγή από τους πρωτοπόρους, είναι η «κινητήρια δύναμη» της οικονομίας. Όμως, από την άλλη, υποστηρίζει ότι οι καταναλωτές είναι κυρίαρχοι στο να καθορίζουν το τι πρέπει να παράγεται για αυτούς. Οι επιχειρηματίες, γράφει ο Mises,
υποχρεούνται να υπακούουν άνευ όρων στις εντολές του καπετάνιου. Ο καπετάνιος είναι ο καταναλωτής. Ούτε οι επιχειρηματίες, ούτε οι γαιοκτήμονες, ούτε οι καπιταλιστές καθορίζουν τι πρέπει να παραχθεί. Οι καταναλωτές το κάνουν αυτό. (σελ. 270)
[Αυτό το άρθρο είναι μια συλλογή αποσπασμάτων από την «Ηθική της Επιχειρηματικότητας και του Κέρδους», μια διάλεξη του καθηγητή Hoppe στο Πανεπιστήμιο του Reading, στην Αγγλία τον Ιούνιο του 2014.]
Ο καπιταλιστής επιχειρηματίας ενεργεί έχοντας έναν συγκεκριμένο στόχο κατά νου: να επιτύχει ένα χρηματικό κέρδος. Αποταμιεύει ή δανείζεται αποταμιευμένο χρήμα, μισθώνει εργασία, και αγοράζει ή ενοικιάζει πρώτες ύλες, κεφαλαιουχικά αγαθά και γη.
Στη συνέχεια προχωρά στην παραγωγή του προϊόντος ή της υπηρεσίας του, όποια κι αν είναι, και ελπίζει να πουλήσει αυτό το προϊόν με ένα χρηματικό κέρδος. Στο βιβλίο του Human Action (Ανθρώπινη Δράση ), ο Mises σημειώνει ότι, για τον καπιταλιστή, «το κέρδος εμφανίζεται ως το πλεόνασμα των χρημάτων που εισπράχθηκαν έναντι των χρημάτων που δαπανήθηκαν, και η ζημία ως το πλεόνασμα των χρημάτων που δαπανήθηκαν έναντι των χρημάτων που εισπράχθηκαν. Τα κέρδη και οι ζημίες μπορούν να εκφραστούν σε συγκεκριμένα χρηματικά ποσά.»
Όπως συμβαίνει με όλες τις δράσεις, μια καπιταλιστική επιχείρηση ενέχει ρίσκο. Το κόστος της παραγωγής - τα χρήματα που δαπανήθηκαν - δεν προδιαγράφει τα έσοδα που αποκομίζονται. Στην πραγματικότητα, εάν το κόστος παραγωγής προδιέγραφε τις τιμές πώλησης και τα έσοδα, κανένας καπιταλιστής δεν θα αποτύγχανε ποτέ. Αντίθετα, οι αναμενόμενες τιμές και τα προσδοκώμενα έσοδα καθορίζουν το κόστος παραγωγής που μπορεί να αντέξει ο καπιταλιστής.
Ωστόσο, ο καπιταλιστής δεν γνωρίζει ποιες θα είναι οι μελλοντικές τιμές που θα καταβληθούν, ή ποια ποσότητα του προϊόντος του θα αγοραστεί σε αυτές τις τιμές. Αυτό εξαρτάται αποκλειστικά από
Η σημασία του ηθικού επιχειρήματος
Η επισήμανση της δυσλειτουργικότητας του σοσιαλισμού είναι απαραίτητη, αλλά είναι επίσης μια αναποτελεσματική στρατηγική για την εμπέδωση μιας ευνοϊκής στάσης προς τον καπιταλισμό, επειδή οι αντιρρήσεις στον καπιταλισμό συνήθως βασίζονται σε ηθικούς λόγους. Δυστυχώς, ακόμη και οι νηφάλιοι επικριτές του σοσιαλισμού ενδέχεται να απορρίπτουν τον καπιταλισμό στη βάση ότι είναι απάνθρωπος και λειτουργεί ως μέσο πλουτισμού των ελίτ. Επομένως, οι φιλελεύθεροι παιάνες για υπεροχή του καπιταλισμού της ελεύθερης αγοράς μπορούν να παρερμηνευθούν ως νομιμοποίηση της εξουσίας των ελίτ. Για να βελτιωθεί η φήμη του καπιταλισμού, οι υπερασπιστές των αγορών πρέπει να υπενθυμίζουν στους αρνητές του ότι είναι ένα ηθικό σύστημα που βασίζεται στην ελευθερία και την εθελούσια συμμετοχή. Παρά τις διαμαρτυρίες των επικριτών, η πεμπτουσία του καπιταλισμού δεν είναι τα κέρδη, αλλά η ελευθερία της επιλογής.
Μια αναζήτηση του κέρδους;
Ο Mark O'Connell σε μια κριτική του για τον καπιταλισμό, εκφράζει δηκτικά την άποψη ότι ο καπιταλισμός είναι κατά κύριο λόγο μια αναζήτηση του κέρδους: «Η προτεραιότητα υπό συνθήκες καπιταλισμού είναι πάντα το κέρδος, και έτσι πρέπει με τον έναν ή τον άλλο τρόπο να δώσουμε προτεραιότητα στο τι είναι επικερδές, ακόμα κι αν αυτό γίνεται εις βάρος άλλων αναγκών, όπως το να ζούμε μια ουσιαστική, ή πνευματικά ολοκληρωμένη, ζωή. »
Η καρικατούρα του καπιταλισμού που σκιαγραφεί ο O'Connell είναι ευρέως αποδεκτή σε όλο το πολιτικό φάσμα, παρ’ όλο που δεν έχει αληθινή βάση. Τα κέρδη εμπνέουν τους επιχειρηματίες να διατηρήσουν τη λειτουργία των επιχειρήσεων τους, αλλά ο ορθά κατανοητός καπιταλισμός δεν αφορά τα χρήματα.
Δεδομένου ότι οι φιλελεύθεροι και άλλοι υπερασπιστές των ελεύθερων αγορών συχνά προωθούν ωφελιμιστικά επιχειρήματα υπέρ του καπιταλισμού, οι περισσότεροι επικριτές υποθέτουν ότι οι υποστηρικτές του καπιταλισμού είναι προσκολλημένοι στη συσσώρευση πλούτου.
Για παράδειγμα, ορισμένοι υπερασπιστές του laissez-faire υποστηρίζουν (σωστά) ότι ένας μεγαλύτερος κατώτατος μισθός περιορίζει τις ευκαιρίες εργασίας για τους νέους. Είναι όμως σημαντικό να καταργηθούν οι νόμοι για τους κατώτατους μισθούς, όχι μόνο λόγω της τάσης τους να καταστρέφουν θέσεις εργασίας, αλλά επειδή τα νομικά διατάγματα για τους μισθούς παραβιάζουν τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματα των ανθρώπων που συνάπτουν ιδιωτικές συμφωνίες για κάποιο αμοιβαίο όφελος. Οι νόμοι για τους κατώτατους μισθούς αντιπροσωπεύουν την καταπάτηση των συναινετικών συνεργασιών από το κράτος. Ως ηθικά όντα, οι άνθρωποι διαθέτουμε την ικανότητα να επιλέγουμε, εξ ου και η θέσπιση τέτοιων νόμων μας στερεί την ικανότητά μας να ασκούμε το δικαίωμα της ελεύθερης επιλογής.
Εάν ένα νεαρό άτομο, που έχει απόλυτη ανάγκη για δουλειά, και ένας ιδιοκτήτης μιας μικρής επιχείρησης, που αγωνίζεται να επιβιώσει, συμφώνησαν ένα ορισμένο ωρομίσθιο, δεν είναι σωστό το κράτος να καταργεί τα ατομικά δικαιώματα καθιστώντας αυτήν τη σύμβαση ανεπίτρεπτη. Εάν οι μελέτες έδειχναν ότι οι νόμοι περί κατώτατου μισθού δεν έχουν αντίκτυπο στην απασχόληση, η υποστήριξή τους θα εξακολουθούσε να είναι απαράδεκτη, για ηθικούς λόγους. Κατά συνέπεια, παραμένει σημαντικό να εναντιωνόμαστε στους νόμους περί κατώτατων μισθών για ηθικούς λόγους. Είναι απλώς άδικο, εκτός από την περίπτωση που οι κανόνες για κατώτατους μισθούς εφαρμόζονται εθελοντικά, είτε από εμπορικές ενώσεις, είτε από μεμονωμένους εργαζόμενους,.
Παρομοίως, ο ισχυρισμός ότι οι υψηλοί φορολογικοί συντελεστές αποτρέπουν τον σχηματισμό κεφαλαίου και την οικονομική ανάπτυξη, αποτελεί ένα άκομψο επιχείρημα για τον καπιταλισμό. Οι αυξήσεις στην φορολογία πρέπει να αποδοκιμάζονται, ακόμη και όταν οι ερευνητές μπορούν να αποδείξουν πως δεν βλάπτουν την καινοτομία ή την οικονομική ανάπτυξη. Σε τελική ανάλυση, οι πολίτες ανέχονται ήδη αναρίθμητες υπερβολές του κράτους που επιβάλλονται μέσω της εισφορών και της είσπραξης των φόρων εισοδήματος με κάθε ποσοστό φορολόγησης.
Το να υπονοεί η κυβέρνηση ότι οι εύποροι θα πρέπει να πληρώνουν ακόμη υψηλότερους φόρους, υπό το πρόσχημα της προώθησης του «κοινού καλού», αποτελεί θρασύτητα. Μια τέτοια πρόταση υποδηλώνει ότι το κράτος δικαιούται τον πλούτο των πολιτών. Ωστόσο, τίποτα δεν θα μπορούσε να είναι πιο μακριά από την αλήθεια.
Παρομοίως, οι εμπορικοί περιορισμοί είναι κάτι απεχθές για τους οικονομολόγους της ελεύθερης αγοράς. Έτσι, δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι μας έχουν δώσει πολλές μελέτες που επαινούν τις ευεργετικές επιδράσεις του ελεύθερου εμπορίου. Για παράδειγμα, οι κορυφαίοι οικονομολόγοι Donald J. Boudreaux και Nita Ghei σε μια έκθεσή τους που δημοσιεύθηκε από το Mercatus Center επισημαίνουν τα πλεονεκτήματα του ελεύθερου εμπορίου:
Αυτές οι θέσεις είναι αρκετά ισχυρές. Ωστόσο, μια επιβεβαίωση του καπιταλισμού πρέπει να στηρίζεται σε ηθικές βάσεις. Ο καταστροφικός χαρακτήρας του προστατευτισμού αποκαλύπτεται στη δυνατότητά του να κλέβει από τους καταναλωτές το δικαίωμά τους στην ελεύθερη επιλογή. Είναι κατάφωρη αδικία το να καθορίζουν οι πολιτικοί τα αγαθά και τις υπηρεσίες που καταναλώνουν οι πολίτες. Υποβοηθώντας τον προστατευτισμό, το κράτος περιορίζει την ποικιλομορφία των προϊόντων που προσφέρονται στους καταναλωτές, αφαιρώντας έτσι, έμμεσα, το δικαίωμά τους στην επιλογή. Ουσιαστικά, η υποκρισία είναι εκθαμβωτικά προφανής όταν οι σοσιαλιστές καταδικάζουν αυταρχικά καθεστώτα για την απαγόρευση του Facebook στο όνομα της εθνικής ενότητας, αλλά υπερασπίζονται τον προστατευτισμό στον βωμό του εθνικού συμφέροντος. Και οι δύο πράξεις αποτελούν οφθαλμοφανείς επιθέσεις στο δικαίωμα της επιλογής. Είναι σαφές ότι όσοι ενδιαφέρονται για τη διατήρηση της ελευθερίας, πρέπει να επιλέξουν τον καπιταλισμό.
Ναι, ο καπιταλισμός είναι πιο αποτελεσματικός από τον σοσιαλισμό, αλλά για να οικοδομήσουμε ένα εμφατικό επιχείρημα υπέρ του καπιταλισμού της ελεύθερης αγοράς, εμείς οι υπερασπιστές της ελευθερίας πρέπει επίσης να δηλώσουμε ευθαρσώς ότι είναι ένα ανώτερο ηθικό σύστημα. Το να υπενθυμίζουμε στους επικριτές του ότι ο καπιταλισμός έχει απελευθερώσει ένα τεράστιο κύμα ευημερίας, δεν θα τους αποτρέψει από το να ισχυρίζονται ότι είναι ανήθικος. Για να κερδίσουμε τη μάχη των ιδεών, οι υπερασπιστές του καπιταλισμού πρέπει να εισηγηθούμε μια αδιάσειστη υπεράσπιση του καπιταλισμού, που να υποστηρίζεται από ηθικά ιδανικά.
***
Ο Lipton Matthews είναι ερευνητής, επιχειρηματικός αναλυτής και συνεργάτης στα: mises.org, The Federalist και Jamaica Gleaner .
Έχετε ακούσει ότι οι κρατικές πολιτικές μπορούν να προκαλέσουν απρόσμενες
παρενέργειες; Αυτή η άποψη επιβεβαιώνεται με το παραπάνω όταν λάβουμε
υπ’ όψη το τωρινό φιάσκο με τις δασικές πυρκαγιές. Το κράτος είναι η αιτία
των πυρκαγιών που ξέσπασαν εκτός ελέγχου σε όλη τη δυτική χώρα αυτό το
καλοκαίρι, και είναι εξίσου βέβαιο ότι η δασική υπηρεσία λειτούργησε σαν να περιέλουσε τον τόπο με
εύφλεκτο υγρό και μετά να άναψε το σπίρτο.
Πράγματι, οι περιορισμοί της κυβέρνησης κατά τη δεκαετία του 1990 και η αδυσώπητες πυρκαγιές, μαζί με μια μακρά σειρά από εξωφρενικές καταπατήσεις γης, οδήγησαν στην μείωση της υλοτομίας κατά 75% σε δημόσιες εκτάσεις (εκτάσεις που δεν θα έπρεπε καν να είναι κρατικές εξ υπαρχής). Δεν επιτρέπεται η φύση να βλασταίνει ανέγγιχτη από ανθρώπινα χέρια και κινητήρες εσωτερικής καύσης; Εντάξει, ναι, για λίγο, αλλά μέχρι να εμφανιστεί η άλλη πλευρά της φύσης.