Η στρατηγική πρόταση του Rothbard ενάντια στην κυριαρχία της σοσιαλδημοκρατίας και του ψευτο-προοδευτισμού

Όταν ο κομμουνισμός κατέρρευσε μαζί με την ΕΣΣΔ, ο Murray Rothbard συνειδητοποίησε ότι η μεγαλύτερη απειλή για την ελευθερία ήταν η σοσιαλδημοκρατία. Τα γεγονότα των τελευταίων ετών απέδειξαν ότι είχε δίκιο

Άρθρο του Joseph T. Salerno, που δημοσιεύτηκε στις 3 Νοεμβρίου 2022 από το Mises Institute. Χρόνος ανάγνωσης 14'. Απόδοση στα ελληνικά Libertarian Corfu - Νίκος Μαρής. 

Aleksandr Dugin: «Φιλελευθερισμός είναι ό,τι δεν μας αρέσει»

 Αυτό που ο Ντούγκιν περιγράφει ως «φιλελευθερισμό» είναι το κράτος πρόνοιας της σοσιαλδημοκρατίας. Στο κράτος πρόνοιας, οι άνθρωποι απαλλάσσονται από τις συνέπειες των κακών επιλογών τους, και έτσι επιδιώκουν εγωιστικούς, κοντόφθαλμους και εν τέλει πονηρούς σκοπούς. Η κατάρρευση της κοινωνίας που βλέπουμε γύρω μας είναι αποτέλεσμα του κράτους πρόνοιας, και όχι του κλασικού φιλελευθερισμού 

Άρθρο του Clifford Thies, που δημοσιεύτηκε στις 2 Σεπτεμβρίου από το American Institute for Economic Research. Χρόνος ανάγνωσης 3'. Απόδοση στα ελληνικά, Νίκος Μαρής. 

H «προοδευτική» μαζική δημοκρατία απέτυχε. Η απάντηση είναι η ριζική αποκέντρωση

Από πολλές απόψεις, η δημοκρατία που είχε τις ρίζες της στον φιλελευθερισμό του δέκατου ένατου αιώνα έχει πεθάνει. Μπορούμε να την αναβιώσουμε, ή κάτι πιο αυταρχικό θα πάρει τη θέση της;

Άρθρο του José Niño, που δημοσιεύτηκε στις 16 Μαρτίου 2022 από το Mises Instotute. Χρόνος ανάγνωσης 5'. Απόδοση στα ελληνικά, Θεόδωρος Μίxας - Νίκος Μαρής. 

Οι φερόμενες ως «φιλελεύθερες» δημοκρατίες είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα της Δύσης τον τελευταίο αιώνα, και θεωρούνται το αποκορύφωμα της πολιτικής εξέλιξης. Σε τέτοιο βαθμό μάλιστα, που οι δυτικές ελίτ είναι ακλόνητα πεπεισμένες ότι αυτό το σύστημα διακυβέρνησης πρέπει να εξαπλωθεί ευρέως ανά τον κόσμο, είτε έμμεσα («έγχρωμες επαναστάσεις») είτε άμεσα (οικονομικές κυρώσεις, κινηματικές στρατιωτικές ενέργειες ή αποστολές οικοδόμησης εθνών). 

Το κράτος, η συγκεντρωτική νοοτροπία, κι οι ηλίθιοι που κάνουν κουμάντο

Ο Χάγιεκ έγραψε κάποτε ότι, όσον αφορά το κράτος, «οι χειρότεροι αναρριχώνται στην κορυφή». Σχεδόν ογδόντα χρόνια μετά, τίποτα δεν έχει αλλάξει

Άρθρο του Joakim Book, που δημοσιεύτηκε στις 26 Μαρτίου 2022 από το Mises Insitute. Χρόνος ανάγνωσης 5'. Απόδοση στα ελληνικά, Θεόδωρος Μίχας-Νίκος Μαρής. 

«Αγοράστε μετοχές μιας επιχείρησης που να τα πηγαίνει τόσο καλά, που ακόμα κι ένας ηλίθιος θα μπορούσε να τη διευθύνει, γιατί αργά ή γρήγορα, ένας τέτοιος θα την διευθύνει». 

— Γουόρεν Μπάφετ

 

Το περίεργο με τη δημοκρατία είναι ότι με κάποιον τρόπο τα χειρότερα άτομα αναρριχώνται στην κορυφή. Παρ' όλα τα μεγάλα λόγια, τις μαζικές προεκλογικές εκστρατείες, τις δημόσιες συζητήσεις, το μαζικό προσκύνημα στις κάλπες, και τις πολλές υποσχέσεις για πιο οικολογικούς, δικαιότερους, καλύτερους κόσμους, καταλήγουμε με κάποιο τρόπο σε υδροκέφαλες γραφειοκρατίες, άδικες πολιτικές, κατασπατάληση των πόρων — και όχι τόσο σπάνια σε ομαδικούς τάφους. Το κράτος, όπως μας δίδαξε ο Ρόμπερτ Χιγκς, είναι απλώς πολύ επικίνδυνο για να το ανεχόμαστε. 

Στο Ο Δρόμος προς την Δουλεία του Friedrich Hayek, που δημοσιεύτηκε αυτόν τον μήνα πριν από εβδομήντα οκτώ χρόνια, διαπιστώνουμε ότι 

Η υγεία ως εμπορεύσιμο αγαθό

Όταν η υγεία αντιμετωπίζεται ως ένα πολύτιμο και ακριβό αγαθό, προκαλούνται τεράστιες αλλαγές στην στάση των ανθρώπων, ωθώντας τους προς την προσωπική ευθύνη και τον ατομικό αλλά και οικογενειακό ασφαλιστικό προγραμματισμό. Κι αυτό δεν είναι κρατική ευθύνη, είναι προσωπική.

Άρθρο του Γιάννη Νικολή (βλ. βιογραφικό στο τέλος του άρθρου), που δημοσιεύτηκε στις 20/3/2019 από την ιστοσελίδα capital.gr. Χρόνος ανάγνωσης 4'. 

Το γνωστό πρόταγμα αλλά και σύνθημα των απανταχού της γης κολεκτιβιστών αλλά και, σε μεγάλο βαθμό, των κάθε είδους κρατιστών είναι το περίφημο "Όχι στην Εμπορευματοποίηση της Υγείας". Θεωρούν ότι έχουν το απόλυτο δίκιο διεκδικώντας "Δωρεάν" υγεία για όλους… Διότι όλοι οι άνθρωποι έχουν δικαίωμα στην υγεία και δικαιούνται υψηλής ποιότητας φροντίδες υγείας όταν την χάσουν (την υγεία)….

Όλα ακούγονται τόσο όμορφα, σχεδόν ειδυλλιακά. Φροντίδα της υγείας για όλους και μάλιστα "Δωρεάν". Και όταν αυτή χάνεται, δωρεάν υψηλής ποιότητας ιατροφαρμακευτικές παροχές για όλους ανεξάρτητα από τις εισφορές που πλήρωσαν και τα ασφαλιστικά συμβόλαια που συνήψαν...

Αν επιχειρήσουμε να δούμε τα πράγματα στην ουσία τους όμως θα διαπιστώσουμε ότι και αυτή η "αφήγηση" της αριστεράς (και των κρατιστών) είναι μια μάλλον μακάβρια ιστορία. Που όταν φεύγουν τα φτιασιδώματα αποκαλύπτεται ο ζόφος που την περιβάλλει τόσο αυτήν όσο και άλλες διεκδικήσεις της αριστεράς...

Το σημαντικότερο δίδαγμα από την εμπειρία του covid

Πρέπει να μειώσουμε τις εξουσίες του κράτους στο ελάχιστο, διαφορετικά η επόμενη υποτιθέμενη απειλή για την ασφάλειά μας θα οδηγήσει σε μια ακόμη μεγαλύτερη απώλεια των ατομικών μας ελευθεριών

Άρθρο του Frank Hollenbeck, που δημοσιεύτηκε στις 15 Νοεμβρίου 2021 από το Mises Institute. Χρόνος ανάγνωσης 3'.

Στη ζωή, κάνουμε συνεχώς συμβιβασμούς μεταξύ ζωής, ελευθερίας και ιδιοκτησίας. Όταν βγαίνουμε με το αυτοκίνητό μας για μια βόλτα, αντισταθμίζουμε το ρίσκο για τη ζωή με την ελευθερία: το περπάτημα είναι πιο ασφαλές από την οδήγηση. Όταν πηγαίνουμε με το αυτοκίνητό μας στη δουλειά, αντισταθμίζουμε το ρίσκο για  τη ζωή μας με την ελευθερία και την ιδιοκτησία (σ.σ. τα έσοδα από την εργασία μας και οτιδήποτε μπορούμε να αποκτήσουμε με αυτά). Κάθε φορά που σηκωνόμαστε από το κρεβάτι, κάνουμε αυτές τις αντισταθμίσεις,  και τις κάνουμε τόσο συχνά που τις περισσότερες φορές δεν συνειδητοποιούμε καν ότι τις κάνουμε: Πράγματι, ολόκληρη η ζωή μας είναι μια σειρά από συνεχείς αντισταθμίσεις. Ωστόσο, όσον αφορά αυτήν την πανδημία, οι πολιτικοί αποφάσισαν ότι γνώριζαν την βέλτιστη αντιστάθμιση για όλους, και ότι σαν πρόβατα θα έπρεπε να δεχόμαστε τυφλά τα κυβερνητικά τους διατάγματα. Προσπάθησαν ακόμη και να «νηπιοποιήσουν» τους πληθυσμούς τους (π.χ. μεγάλο μέρος της προπαγάνδας για τον COVID χρησιμοποιούσε σκίτσα σαν να απευθυνόταν σε παιδιά) για να καταπνίξουν οποιαδήποτε διαφωνία.

Το πραγματικό νόημα της λέξης «εθνικισμός» από τον Ludwig von Mises και τον Murray Rothbard

Αν και σφυρηλατήθηκε σε απελευθερωτικούς πολέμους, ο φιλελεύθερος εθνικισμός ήταν για τον Mises ειρηνικός και κοσμοπολίτικος.

Απόσπασμα από άρθρο του Joseph Salerno, που δημοσιεύτηκε στις 28/3/2017 από το Mises Institute. Απόδοση στα ελληνικά, Νίκος Μαρής. Χρόνος ανάγνωσης 3'.

Mimis Plessas & The Orbiters - Karagouna

Στην τρέχουσα συζήτηση για τη μετανάστευση, κάποιοι φιλελεύθεροι επικαλούνται συχνά τον Ludwig von Mises ως ένθερμο υποστηρικτή του ελεύθερου εμπορίου με την ευρεία έννοια του όρου, που σχετίζεται με την ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών, κεφαλαίων και εργατικού δυναμικού. Ο Mises έχει μάλιστα ανακηρυχθεί από ορισμένους φιλελεύθερους ως υπέρμαχος των ανοιχτών συνόρων. Ωστόσο, οι απόψεις του σχετικά με την ελεύθερη μετανάστευση εργατικού δυναμικού πέρα ​​από τα υπάρχοντα πολιτικά σύνορα ήταν προσεκτικά διαμορφωμένες από πολιτικούς προβληματισμούς, που βασίζονταν στη γνώση του από πρώτο χέρι για τις βαθιές και διαρκείς συγκρούσεις μεταξύ εθνικοτήτων στα πολύγλωσσα κράτη της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης που οδήγησαν στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο και συνέχισαν μετέπειτα κατά τον Μεσοπόλεμο. Έτσι ο Mises δεν αξιολόγησε τη μετανάστευση με όρους καθαρά οικονομικούς, όπως η μεγιστοποίηση της παραγωγικότητας της ανθρώπινης εργασίας, ανεξάρτητα από το πολιτικό πλαίσιο. Αντίθετα, αξιολόγησε τις επιπτώσεις της μετανάστευσης από τη σκοπιά του κλασικού φιλελεύθερου συστήματος της ιδιωτικής ιδιοκτησίας. Σκοπός μου σε αυτό το σύντομο δοκίμιο είναι να εκθέσω τις απόψεις του Mises για τη μετανάστευση, όπως τις ανέπτυξε ως αναπόσπαστο μέρος του κλασικού φιλελεύθερου προγράμματος που επεξεργάστηκε. Δεν θα προσπαθήσω να επικρίνω ή να αξιολογήσω τις απόψεις του.

Πώς η υποτίμηση του νομίσματός της γκρέμισε την Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία

Αυτό που επέφερε την παρακμή της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας και τη φθορά του πολιτισμού της ήταν η διάλυση των σχετικά ελεύθερων οικονομικών διασυνδέσεων, όχι οι βαρβαρικές επιδρομές. Οι ξένοι εισβολείς απλώς εκμεταλλεύτηκαν την ευκαιρία που τους πρόσφερε η εσωτερική αδυναμία της αυτοκρατορίας. 

Άρθρο του του Ludwig von Mises, που δημοσιεύτηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2021. Απόδοση στα ελληνικά, Νίκος Μαρής. Χρόνος ανάγνωσης 3'. 

Η επίγνωση των επιπτώσεων της κρατικής παρέμβασης στις τιμές της αγοράς μας επιτρέπει να κατανοήσουμε τις οικονομικές αιτίες ενός κοσμο-ιστορικού γεγονότος, της παρακμής του αρχαίου πολιτισμού. 

Μπορεί να παραμένει ανοιχτό το εάν είναι σωστό ή όχι να ονομάζουμε την οικονομική οργάνωση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας καπιταλισμό. Σε κάθε περίπτωση είναι βέβαιο ότι η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία τον 2ο αιώνα, την εποχή των Αντωνίνων, των «αγαθών» αυτοκρατόρων, είχε φτάσει σε ένα υψηλό στάδιο κοινωνικού καταμερισμού της εργασίας και δια-περιφερειακού εμπορίου. Αρκετά μητροπολιτικά κέντρα, ένας σημαντικός αριθμός πόλεων μεσαίου μεγέθους, και πολλές μικρές πόλεις φιλοξενούσαν έναν εκλεπτυσμένο πολιτισμό.

Ο σπουδαιότερος κοινωνικός στοχαστής του εικοστού αιώνα: Ludwig von Mises

Για εκείνους που αναζητούν μια κοινωνία που προσφέρει τις μεγαλύτερες δυνατότητες για την προσωπική ανάπτυξη και την κοινωνική συνεργασία - δηλαδή τον πραγματικό πολιτισμό - ο Mises είναι ο πιο αξιόπιστος οδηγός.

Άρθρο του Gary Galles, που δημοσιεύτηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2021 από το ΑΙΕR. Απόδοση στα ελληνικά, Νίκος Μαρής. Χρόνος ανάγνωσης 3'.

Η 29η Σεπτεμβρίου σηματοδοτεί τη γέννηση του Λούντβιχ φον Μίζες, ο οποίος κατά τον Guido Hulsmann στην βιογραφία του Mises: The Last Knight of Liberalism , υπήρξε ο κορυφαίος οικονομολόγος του 20ού αιώνα. Ο Art Carden επαυξάνοντας, τον αποκάλεσε «τον μεγαλύτερο κοινωνικό στοχαστή του εικοστού αιώνα». Ο Μario Rizzο του αποδίδει «πιθανώς τη σημαντικότερη οικονομική ιδέα του περασμένου αιώνα: ότι ο ορθολογικός οικονομικός υπολογισμός είναι ανέφικτος υπό τον σοσιαλισμό, και η προσπάθεια να τεθεί σε εφαρμογή ένα τέτοιο σύστημα απλά θα εξαθλιώσει τους πολίτες». O Bryan Doherty τον αποκάλεσε «τον θεμελιωτή του σύγχρονου αμερικανικού φιλελευθερισμού (όχι μόνο για την ποιότητα και το εύρος του έργου του, αλλά και για την άμεση επιρροή του σχεδόν σε κάθε άλλο μείζονα φιλελεύθερο ογκόλιθο της Αμερικής - όλοι, από τον Χάγιεκ και την Άυν Ραντ, έως τον Ρόθμπαρντ διαμόρφωσαν τις απόψεις τους για τα οικονομικά χάρη σ' αυτόν).»

Τι έκανε τον Λούντβιχ φον Μίζες τόσο σημαντικό;

Henry L. Mencken: ο ριζοσπάστης αντικρατιστής με τη γλώσσα που τσάκιζε κόκκαλα

Ο Henry L. Mencken είχε μια ριζοσπαστική αφοσίωση στην ελευθερία, την οποία αξίζει να θυμόμαστε στις μέρες μας. 

Άρθρο του Gary M. Galles, δημοσιεύτηκε στις 12/9/2021 από το FEE. Απόδοση στα ελληνικά, Νίκος Μαρής. Χρόνος ανάγνωσης 3'.

Ο παλιός, κλασικός φιλελευθερισμός και ο νεο(ς) φιλελευθερισμός

Οι πρωτοπόροι του (στην πραγματικότητα σοσιαλίζοντος) «νέου φιλελευθερισμού» και οι διάδοχοί τους βάσισαν τους ισχυρισμούς τους στην υποτιθέμενη συντριπτική ισχύ των επιχειρηματιών έναντι των καταναλωτών και των εργαζομένων. Όμως, παρ’ όλη την προπαγάνδα τους, μια τέτοια ισχύς δεν μπορεί να αποδειχθεί, εμπειρικά ή θεωρητικά, πως υπάρχει στ’ αλήθεια

Άρθρο του Ralph Raico, δημοσιευμένο στις 8/7/2020 από το Mises Institute. Απόδοση στα ελληνικά, Νίκος Μαρής. Χρόνος ανάνγωσης 4'.

Είναι αναμφισβήτητο ότι η διαδεδομένη σημασία της λέξης φιλελεύθερος (liberal) έχει αλλάξει δραστικά με την πάροδο του χρόνου. Είναι μια πολύ γνωστή ιστορία το πώς, γύρω στο 1900, σε αγγλόφωνες χώρες και αλλού, ο όρος καταπατήθηκε από συγγραφείς που ήταν ουσιαστικά σοσιαλδημοκράτες. Ο Joseph Schumpeter (1954: σελ. 394) παρατήρησε ειρωνικά ότι οι [σ.σ. σοσιαλιστές] εχθροί του συστήματος του ελεύθερου επιχειρείν, του έκαναν ένα ακούσιο κομπλιμέντο όταν υιοθέτησαν τη λέξη «φιλελεύθερο» για το δικό τους δόγμα, ιστορικά το αντίθετο από αυτό που εξέφραζε ο φιλελευθερισμός από το ξεκίνημά του.

Εδώ και έναν αιώνα, έχει ξεσπάσει μια διαμάχη για το πραγματικό νόημα του φιλελευθερισμού (Meadowcroft 1996b: σ. 2). Ο Stephen Holmes (1988: σελ. 101) κάγχασε λέγοντας ότι η διαφωνία δεν αφορούσε τίποτα περισσότερο από ένα «δικαίωμα στον κομπασμό». Αυτό δεν τον εμπόδισε, ωστόσο, να συνταχθεί με άλλους από το στρατόπεδο που ανέφερε ο Schumpeter, στον αγώνα για να εξασφαλίσουν αυτήν την ετικέτα για τον εαυτό τους. Υπάρχει μια βαθιά αλήθεια στην πρόταση του Thomas Szasz (1973: σ. 20): «Στο ζωικό βασίλειο, ο κανόνας είναι, φάτε τους ή θα σας φάνε, ενώ στο ανθρώπινο βασίλειο, ορίστε τους ή θα σας ορίσουν.» Αυτό δεν είναι πουθενά πιο ξεκάθαρο από ό,τι στο «πολιτικό βασίλειο».

Πώς προέκυψε αυτός ο κεφαλαιώδους σημασίας μετασχηματισμός του όρου φιλελεύθερος, αυτό που ο Paul Gottfried (1999: σ. 29) αποκαλεί «σημασιολογική κλοπή» ;

Αυτή είναι η συμβατική ερμηνεία – οι φιλελεύθεροι από τον δέκατο όγδοο αιώνα πιστεύουν κατ’ εξοχήν στο laissez-faire. Ξεκινώντας από τις τελευταίες δεκαετίες του δέκατου ένατου αιώνα, ωστόσο, οι Βρετανοί στοχαστές όπως ο TH Green και ο LT Hobhouse (και οι ομόλογοι τους στις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Γερμανία και αλλού) συνειδητοποίησαν ότι το laissez-faire ήταν εντελώς ανεπαρκές για τις συνθήκες της σύγχρονης κοινωνίας. Συχνά εμπνευσμένοι από τον John Stuart Mill (σύμφωνα με τα ευγενικά λόγια του Hobhouse [1964: σ. 63], «Η διδασκαλία του Mill μας φέρνει κοντά στην καρδιά του φιλελευθερισμού») ανέλαβαν να δώσουν στον φιλελευθερισμό μια πιο εκσυγχρονισμένη μορφή. Όπως έχει γράψει ένας υπέρμαχος της συμβατικής άποψης,

«Η κεντρική αξία του απελευθερωμένου ατόμου, του ανθρώπου κατά το δυνατόν κυρίαρχου του εαυτού του, δεν άλλαξε. Η κατανόηση αυτής της αξίας και τα μέσα για την επίτευξή της άλλαξαν». (Smith 1968: σ. 280) [1]

Ειδικότερα, το κράτος, το οποίο οι προγενέστεροι φιλελεύθεροι φοβούνταν ως εχθρό της ατομικής ελευθερίας, θεωρήθηκε τώρα ως η ισχυρή κινητήριος δύναμη για την προώθησή του με ζωτικής σημασίας τρόπους. Ο παλιός φιλελευθερισμός έδωσε τη θέση του στο νέο.

Το πρώτο πράγμα που πρέπει να επισημανθεί είναι ο πολιτικός σκοπός πίσω από τη σημασιολογική αυτή αλλαγή. Ο σκοπός ήταν να διευκολυνθεί ο δρόμος για την επαναστατική επέκταση της ατζέντας του κράτους (τελικά, αυτό κατέληξε σε μια απεριόριστη ατζέντα βάσει αρχών). Ωστόσο, η ανάγκη για μια τέτοια επέκταση βασίστηκε σε μια εξαιρετικά αμφισβητήσιμη θεωρία, η οποία εξακολουθεί να χρησιμοποιείται. Είναι η θεωρία ότι ο «παλιός» φιλελευθερισμός του laissez-faire είχε καταστεί παρωχημένος μετά από τις βαθιές αλλαγές που συντελέστηκαν στην κοινωνία. Οι πρωτοπόροι του «νέου φιλελευθερισμού» και οι διάδοχοί τους βάσισαν τους ισχυρισμούς τους στην υποτιθέμενη συντριπτική ισχύ των επιχειρηματιών έναντι των καταναλωτών και των εργαζομένων. Όμως, παρ’ όλη την προπαγάνδα τους, μια τέτοια ισχύς δεν μπορεί να αποδειχθεί, εμπειρικά ή θεωρητικά, πως υπάρχει στ’ αλήθεια. (Rothbard 1970: σελ. 168–73; Hutt 1954; Armentano 1982; Reynolds 1984: σελ. 56–68; DiLorenzo and High, 1988 ).

Επιπλέον -και αυτό είναι το αποφασιστικό- το τυπικό σκεπτικό για να μιλάει κανείς περί ενός «νέου φιλελευθερισμού» είναι προβληματικό. Γιατί ο σκοπός της επίτευξης του «απελευθερωμένου ατόμου» δεν μπορεί να ορίζει τον φιλελευθερισμό. Αυτόν τον σκοπό τον μοιράζονται άλλες ιδεολογίες, μεταξύ των οποίων ο κομμουνιστικός αναρχισμός και πολλές εκδοχές του σοσιαλισμού.

Αναλογιστείτε αυτήν τη δήλωση του Eduard Bernstein, ιδρυτή του ρεβιζιονιστικού σοσιαλισμού (1909: σελ. 129, η έμφαση από το πρωτότυπο):

Η ανάπτυξη και η προστασία της ελεύθερης προσωπικότητας είναι ο στόχος όλων των σοσιαλιστικών μέτρων, ακόμη και εκείνων που επιφανειακά φαίνονται να είναι εξαναγκαστικά. Μια πιο προσεκτική εξέταση θα δείξει πάντοτε ότι πρόκειται για ένα ζήτημα εξαναγκασμού που αυξάνει το άθροισμα της ελευθερίας στην κοινωνία, που δίνει περισσότερη ελευθερία, και σε ένα ευρύτερο σύνολο ατόμων, από όση αφαιρεί. [2]

Πώς διαφέρει αυτή η δήλωση από την άποψη των «νέων φιλελεύθερων» των τελευταίων εκατό και πλέον ετών; [3] Αυτό που διαχωρίζει τον φιλελευθερισμό από τις αντιτιθέμενες ιδεολογίες είναι ακριβώς η ουσία του προγράμματός του, τα μέσα που υποστηρίζει -η ιδιωτική ιδιοκτησία, η οικονομία της αγοράς, και η ελαχιστοποίηση της εξουσίας του κράτους και των κρατικών θεσμών. [4]

Στις αγγλόφωνες χώρες, εκείνοι που οπουδήποτε αλλού θα μπορούσαν άμεσα να κατηγοριοποιηθούν ως σοσιαλδημοκράτες, ή δημοκρατικοί σοσιαλιστές, ντρέπονται να αποδεχτούν το κανονικό τους όνομα. Είναι δύσκολο να αποφύγουμε το συμπέρασμα ότι πρόκειται ουσιαστικά για ζήτημα πολιτικής σκοπιμότητας. Για κάποιο λόγο, οι ετικέτες που υποδηλώνουν τον σοσιαλισμό δεν υπήρξαν δημοφιλείς σε χώρες με αγγλική κληρονομιά (πρβλ. Gottfried 1999: σ. 9).

Αυτή η σκληρή πολιτική πραγματικότητα ήταν σαφής  στον Edward Bellamy, συγγραφέα του σοσιαλιστικού κλασικού βιβλίου Κοιτώντας προς τα πίσω. Το 1888, σε μια επιστολή του προς τον William Dean Howells, ο Bellamy αναρωτιόταν πώς να ονομάσει το δόγμα του. Απέρριψε τον όρο «σοσιαλιστικό». Ήταν μια λέξη που «δεν μπορούσε ποτέ να χωνέψει», καθώς είναι ξένη «από μόνη της, και εξίσου ξένη σε όλες τις υποδηλώσεις της». «Όπως κι αν επιλέγουν να ονομάζουν τον εαυτό τους οι Γερμανοί και οι Γάλλοι μεταρρυθμιστές, το «σοσιαλιστικό» δεν είναι καλό όνομα για ένα κόμμα που θέλει να πετύχει στην Αμερική», εκμυστηρεύτηκε στον Howells (Schiffman 1958: σελ. 370-71). Αντίθετα, ο Bellamy επέλεξε το όνομα «εθνικιστικό». Άλλοι, για παρόμοιους λόγους, προτίμησαν την ετικέτα «φιλελεύθερο» (''liberal'').

Η σοσιαλδημοκρατική κατάχρηση της λέξης φιλελεύθερο (''liberal'') συνάντησε μεγάλη επιτυχία, οδηγώντας ορισμένους φιλελεύθερους του laissez-faire να τείνουν να αυτο-προσδιορίζονται τους ως ατομικιστές (Raico 1997). Είναι αστείο, αλλά το επόμενο βήμα για τους σοσιαλιστές όπως ο John Dewey ήταν να προσπαθήσουν να καπηλευτούν και αυτόν τον όρο. Σύμφωνα με τον Dewey, φαίνεται πως υπήρχε ένας παλιός ατομικισμός πριν από την εποχή των μεγάλων εταιρειών και της σύγχρονης κοινωνικής επιστήμης, και αυτό το είδος έπρεπε τώρα να αντικατασταθεί από έναν νέο ατομικισμό (Dewey 1930).

Ένα παράγωγο αυτού του «νέου ατομικισμού» θα ήταν «ένα συμβούλιο συντονισμού και καθοδήγησης, στο οποίο οι ηγέτες της βιομηχανίας και των πιστώσεων θα συναντώνταν με εκπροσώπους της εργασίας και των δημοσίων υπαλλήλων, για να σχεδιάσουν τη ρύθμιση» της οικονομίας. Παρ' όλο που αυτό ήταν προφανώς μια αντιγραφή του κορπορατιστικού κράτους που οικοδομούσε ο Mussolini στην Ιταλία, ο Dewey επέλεξε να αγνοήσει αυτόν τον παραλληλισμό. Το κέντρο εξουσίας που πρότεινε θα είχε μια εθελοντική, και έτσι καταταλλήλως αμερικανική, χροιά, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες ξεκινούσαν εποικοδομητικά «στο δρόμο που ταξιδεύει η Σοβιετική Ρωσία» με τον γνωστό, αξιοθρήνητα καταστροφικό τρόπο (Dewey 1930: σ. 118).[5] Έτσι, μετά τη μεταμόρφωση της έννοιας του φιλελευθερισμού ώστε να αποκλειστούν οι οπαδοί της οικονομίας της αγοράς και της ιδιωτικής ιδιοκτησίας, τώρα ο ατομικισμός επρόκειτο επίσης να επαναπροσδιοριστεί, για τον ίδιο σκοπό. Μοιάζει σχεδόν σαν οι σοσιαλιστές όπως ο Dewey να προσπαθούσαν απλώς μέσω του ορισμού των λέξεων να (εξ)ορίσουν εντελώς από τον διάλογο και εντέλει από την πραγματικότητα τους υποστηρικτές της ελεύθερης επιχειρηματικότητας. [6]

[Κείμενο προσαρμοσμένο από το κεφάλαιο «Φιλελευθερισμός: Σωστό και Λάθος», του βιβλίου «Ο Κλασικός Φιλελευθερισμός και η Αυστριακή Σχολή».]

---------------------------------------------------

1.Αυτό είναι από την καταχώρηση του David G. Smith για τον φιλελευθερισμό στη Διεθνή Εγκυκλοπαίδεια των Κοινωνικών Επιστημών . Είναι κρίμα που ένα τόσο σημαντικό θέμα έπρεπε να αφεθεί στον Smith, του οποίου η πραγματεία είναι συχνά απελπιστικά συγκεχυμένη. Για παράδειγμα, ισχυρίζεται ότι ο Ludwig von Mises δεν μπορεί να θεωρηθεί φιλελεύθερος επειδή ήταν πολύ «ακραίος» αφήνοντας «το άτομο στο έλεος της φύσης, της κοινωνίας και της οικονομικής ισχύος», ωστόσο επισημαίνει ότι οι J.-B. Say και Bastiat είναι «φιλελεύθεροι οικονομολόγοι» (Smith 1968: σελ. 277, 280).

2.Πρβλ. Pierre Angel 1961, ειδικά σελ. 7, 9, 287, 332, 382–87, 411–15 και 420–33. Ο Bernstein απέρριψε τις κεντρικές οικονομικές έννοιες του Μαρξισμού καθώς και την κρατική ιδιοκτησία και παραιτήθηκε από την αόριστη συνεχιζόμενη ύπαρξη της καπιταλιστικής τάξης. Επέμεινε, ωστόσο, ότι πρέπει να εξελιχθεί σε έναν «εκδημοκρατισμένο» καπιταλισμό, με μια διευρυμένη «κοινωνική» νομοθεσία (θεώρησε το «κοινωνικό κράτος» της Βαϊμάρης μια καλή αρχή). Ο ρεβιζιονισμός του Bernstein τελείωσε απορροφώντας τον γερμανικό σοσιαλισμό και για όλους τους πρακτικούς σκοπούς εντελώς τον δυτικό σοσιαλισμό, εκτός από εκείνους που έγιναν γνωστοί ως κομμουνιστές.

3.Βλέπε επίσης Lukes 1973: σ. 12, όπου ο συγγραφέας αναφέρει τον Jean Jaurès ισχυριζόμενος ότι «ο σοσιαλισμός είναι η λογική ολοκλήρωση του ατομικισμού», καθώς συνειδητοποιεί ότι οι ατομικιστικοί σκοποί είναι τα πιο κατάλληλα μέσα για τη σύγχρονη εποχή. Ο Lukes συμφωνεί, υποστηρίζοντας ότι «ο μόνος τρόπος για να συνειδητοποιήσουμε τις αξίες του ατομικισμού είναι μέσω μιας ανθρωπιστικής μορφής σοσιαλισμού». Πρέπει να του είμαστε ευγνώμονες που τουλάχιστον διατηρούσε τον ατομικισμό (σε αυτό το πλαίσιο, το ισοδύναμο του πολιτικού και οικονομικού φιλελευθερισμού) και του σοσιαλισμού εννοιολογικά διακριτούς.

4.Πρβλ. RW Davis (1995: σελ. Vii – viii), στον πρόλογό του για τη διακεκριμένη σειρά The Making of Modern Freedom : «Χρησιμοποιούμε την ελευθερία με την παραδοσιακή και περιορισμένη έννοια της αστικής και πολιτικής ελευθερίας - ανεξιθρησκεία, ελευθερία του λόγου και του συνέρχεσθαι , ελευθερία του ατόμου από αυθαίρετες και ιδιόκτητες εξουσίες σε πρόσωπα και περιουσιακά στοιχεία, ελευθερία παραγωγής και ανταλλαγής αγαθών και υπηρεσιών, και ελευθερία συμμετοχής στην πολιτική διαδικασία.» Ο Davis, διευθυντής του Κέντρου Ιστορίας της Ελευθερίας στο Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον, χορηγός της σειράς, προσθέτει ότι αυτή η «σύγχρονη, εννοιολογικά ξεχωριστή, ιδέα της ελευθερίας» πρέπει να διαφοροποιηθεί έντονα από τις «απεριόριστες εκκλήσεις για ελευθερία από την ανάγκη και την ελευθερία από το φόβο» των Τεσσάρων Ελευθεριών του Franklin Roosevelt.

5.Ένα χρόνο αργότερα, ο Rexford Tugwell, του «Brain Trust» του Ρούσβελτ, έγραψε στο The New Republic ότι «το ενδιαφέρον των φιλελεύθερων ανάμεσά μας για τους θεσμούς της νέας Ρωσίας των Σοβιετικών έχει δημιουργήσει ένα πολύ έντονο ενδιαφέρον για τον «κεντρικό σχεδιασμό». (Gottfried 1999: σ. 66).

6.Πρβλ. Gottfried 1999: σ. 13: «Όταν ο Dewey αποφάσισε να χαρακτηρίσει τις προτεινόμενες κοινωνικές μεταρρυθμίσεις του ως «φιλελεύθερες», είχε ήδη δοκιμάσει τους όρους «προοδευτικές»,«εταιρικές» και «οργανικές». »

***

Ο Ralph Raico (1936-2016) ήταν ομότιμος καθηγητής ευρωπαϊκής Ιστορίας στο Buffalo State College και ανώτερος συνεργάτης του Mises Institute. Ήταν ειδικός στην Ιστορία της ελευθερίας, της φιλελεύθερης παράδοσης στην Ευρώπη, και της σχέσης ανάμεσα στον πόλεμο και την άνοδο του κράτους. Είναι ο συγγραφέας του βιβλίου Η θέση της θρησκείας στη φιλελεύθερη φιλοσοφία των Constant, Tocqueville και του Lord Acton .

Η βιβλιογραφία του έργου Ralph Raico του, συγκεντρωμένη από Tyler Kubik, βρίσκεται εδώ .

Η οικονομική ευημερία είναι η προϋπόθεση για την ψυχική και την πνευματική ευημερία

 Τόσο ο Mises όσο και ο Maslow δείχνουν τη σημασία της οικονομικής προόδου. Εάν θέλουμε να ενδυναμώσουμε τους ανθρώπους ώστε να επιδιώκουν σκοπούς πάνω και πέρα ​​από μια απλή σωματική ύπαρξη, πρέπει επίσης να προσπαθήσουμε να ανεβάσουμε το βιοτικό τους επίπεδο, έτσι ώστε να είναι σε θέση να επικεντρωθούν σε μη οικονομικούς σκοπούς, αναζητώντας την μέγιστη πνευματική τους ανάπτυξη.

\

Άρθρο του Brian Carus, που δημοσιεύτηκε στις 25 Μαρτίου 2021 από το Mises Institute. Απόδοση στα ελληνικά, Νίκος Μαρής. Χρόνος ανάγνωσης 3΄.

Πρόσφατα, διαβάζοντας το βιβλίο Liberalism: In the Classical Tradition, που γράφτηκε από τον Ludwig von Mises το έτος 1927, πρόσεξα ένα εντυπωσιακό απόσπασμα, ακριβώς στην αρχή της 4ης σελίδας :

«Το μόνο που μπορεί να κάνει η κοινωνική πολιτική είναι να απομακρύνει τις εξωτερικές αιτίες του πόνου και της δυστυχίας. Μπορεί να επεκτείνει ένα σύστημα που τρέφει τους πεινασμένους, ντύνει τους απογυμνωμένους, και στεγάζει τους άστεγους. Η ευτυχία και η ικανοποίηση δεν εξαρτώνται από το φαγητό, τα ρούχα και τη στέγαση, αλλά, πάνω απ 'όλα, από αυτά που εκτιμά βαθιά ο άνθρωπος εντός του. Δεν είναι εξαιτίας κάποιας περιφρόνησης των πνευματικών αγαθών που ο φιλελευθερισμός ασχολείται αποκλειστικά με την υλική ευημερία του ανθρώπου, αλλά λόγω της πεποίθησης ότι αυτό που είναι υψηλότερο και βαθύτερο στον άνθρωπο δεν μπορεί να επηρεαστεί από καμία εξωτερική ρύθμιση. Επιδιώκει να παράγει μόνο την εξωτερική ευημερία επειδή ξέρει ότι ο εσωτερικός, πνευματικός πλούτος δεν μπορεί να έρθει στον άνθρωπο από τα έξω, αλλά μόνο μέσα από την καρδιά του. Δεν στοχεύει να δημιουργήσει τίποτε άλλο παρά μόνο τις εξωτερικές προϋποθέσεις για την ανάπτυξη της εσωτερικής ζωής. Και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο σχετικά εύπορος άνθρωπος του 20ου αιώνα μπορεί να ικανοποιήσει ευκολότερα τις πνευματικές του ανάγκες από ό,τι, ας πούμε, ο άνθρωπος του 10ου αιώνα, ο οποίος δεν έπαιρνε ανάσα από το άγχος για το πρόβλημα της απόκτησης των στοιχειωδών μέσων για την επιβίωσή του, ή από τους προερχόμενους από τους εχθρούς του κινδύνους που τον απειλούσαν.»

Η ανάγνωση αυτού του αποσπάσματος έμοιαζε σαν μάθημα στα πολύ βασικά στοιχεία της ψυχολογίας. Αυτό δεν αποτελεί έκπληξη: ο Mises, εκτός από τη συμβολή του στον τομέα των οικονομικών, έχει μείνει στην ιστορία ως ένας άνθρωπος που είχε πολλά πράγματα να πει για μια μεγάλη ποικιλία ζητημάτων σχετιζόμενων με τις κοινωνικές επιστήμες.

Όπως σχολίασε πρόσφατα ο Jeff Deist , δεδομένης της επικρατούσας στάσης «έκαστος στο είδος του» που έχουν πολλοί σήμερα, ποιος ξέρει αν το έργο του Mises Human Action θα δημοσιευόταν καν το 2021, δεδομένου του αριθμού των γνωστικών πεδίων που καλύπτει το βιβλίο .

Ανεξάρτητα από αυτά, ο Mises στο παραπάνω απόσπασμα μας έδωσε μια αρκετά οραματική αντίληψη: ότι η στοιχειώδης επιβίωση, μαζί με την επίτευξη κάποιου επιπέδου υλικού πλούτου και άνεσης, είναι οι απαραίτητες προϋποθέσεις ώστε ένα άτομο να επιτύχει την ικανοποίησή του και στο ψυχολογικό και πνευματικό πεδίο.

Χρόνια αργότερα, θα ακούγαμε τις προαναφερθείσες απόψεις του Mises να επαναλαμβάνονται στην ιεραρχία των αναγκών του Abraham Maslow , την οποία ανέπτυξε το 1943 ως μια κεντρική ιδέα της «ανθρωπιστικής» προσέγγισης στην ψυχολογία. Η ουσία της θεωρίας του Maslow είναι ότι υπάρχουν διάφορα επίπεδα εσωτερικών αναγκών στους ανθρώπους. Αυτές οι ανάγκες, για μια εννοιολογική κατανόησή τους, περιγράφονται σε ιεραρχική μορφή, έτσι ώστε οι ανάγκες στα υψηλότερα επίπεδα να μην μπορούν να καλυφθούν χωρίς να έχουν καλυφθεί πρώτα οι ανάγκες στα χαμηλότερα επίπεδα.

Η ανάγκη για ασφάλεια δεν μπορεί να καλυφθεί, παρ’ εκτός εάν ικανοποιηθούν οι σωματικές ανάγκες. Η ανάγκη για αγάπη και για αίσθηση του ανήκειν δεν μπορούν να καλυφθούν χωρίς πρώτα να ικανοποιηθεί η ανάγκη για ασφάλεια. Η αγάπη και η αίσθηση του ανήκειν γίνονται τότε τα προαπαιτούμενα για την εκτίμηση. Και τέλος, δεν υπάρχει «αυτό-εκπλήρωση» χωρίς εκτίμηση.

Το να εξακριβωθεί το κατά πόσο ο Mises και ο Maslow αλληλεπίδρασαν ποτέ με οποιονδήποτε ουσιαστικό τρόπο, ή εάν ο Mises είχε κάποια επιρροή στον Maslow, είναι πέρα ​​από τους σκοπούς αυτού του άρθρου. Τουλάχιστον με μια πρώτη ματιά, δεν μοιάζει ο Maslow να αναφέρει τον Mises, την πραξεολογία, ή τα οικονομικά στο έργο του που τεκμηριώνει τη γνωστή θεωρία του για την ανθρωπιστική ψυχολογία .

Ωστόσο, τόσο ο Mises όσο και ο Maslow δείχνουν τη σημασία της οικονομικής προόδου. Εάν θέλουμε να ενδυναμώσουμε τους ανθρώπους ώστε να επιδιώκουν σκοπούς πάνω και πέρα ​​από μια απλή σωματική ύπαρξη, πρέπει επίσης να προσπαθήσουμε να ανεβάσουμε το βιοτικό επίπεδο, έτσι ώστε οι άνθρωποι να είναι σε θέση να επικεντρώνονται πιο ελεύθερα σε μη οικονομικούς σκοπούς και να αναζητούν αυτό που κάθε άνθρωπος πιστεύει ότι είναι η μέγιστη πνευματική του ανάπτυξη.

Δυστυχώς -και όπως προειδοποίησε ο Mises στο βιβλίο του Φιλελευθερισμός, και αλλού- καθώς οι άνεμοι της ιστορίας απομακρύνθηκαν από το laissez-faire και τον φιλελευθερισμό, η ειρήνη, η ευημερία και η ανθρώπινη ευδοκίμηση δέχτηκαν ισχυρά πλήγματα. Τα τραγικά γεγονότα του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, το Μεγάλο Κραχ, ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος, και ο Ψυχρός Πόλεμος είναι μερικά από τα πιο τραγικά παραδείγματα.

Με άλλα λόγια, καθώς ο κόσμος υιοθετεί ανελεύθερες πολιτικές - όπως ο σοσιαλισμός, ο πόλεμος, και ο κεντρικός σχεδιασμός - η οικονομική ευημερία θα πλήττεται. Αυτές οι πολιτικές θα προκαλέσουν φτωχοποίηση τόσο από οικονομική, όσο και από μη οικονομική άποψη για κάθε άνθρωπο.

 

 

***

 

Ο Brian Carus εργάζεται στην χρηματοοικονομική τεχνολογία, και επικεντρώνεται επί του παρόντος στην ανάπτυξη λύσεων και προϊόντων στο Wealth and Investment Management. Είναι υποψήφιος επιπέδου II του 2021 στο CFA Institute Programm, και αποφοίτησε το 2016 από το Lafayette College στο Easton, PA, όπου σπούδασε Οικονομικά και Ψυχολογία.

Η πολιτική μας δηλητηριάζει. Το αντίδοτο είναι ο αυθεντικός φιλελευθερισμός

  Μια ψηφοφορία ισοδυναμεί πρακτικά με μια πλειοψηφία που αναγκάζει μια μειοψηφία να συμμορφωθεί με τις επιθυμίες της

Άρθρο του Aaron Ross Powell, που δημοσιεύτηκε στις 9 Ιουλίου 2015. Χρόνος ανάγνωσης 4'.