Προς το παρόν - ή μήπως για πάντα; - η κυριαρχία του Χριστιανισμού έχει παρέλθει. Τώρα μας γυροφέρνει ένα ζοφερό και θανατηφόρο πλάσμα, που ζει σκοτώνοντας όσους έχουν απομείνει ζωντανοί. Το κάνει καθιστώντας τους αποδιοπομπαίους, καταλογίζοντάς τους αμαρτήματα, για τα οποία πρέπει να εξαγνιστούν
«Οι φιλόσοφοι του 18ου αιώνα είχαν μια πολύ απλή εξήγηση για τη σταδιακή αποδυνάμωση της πίστης. Ο θρησκευτικός ζήλος, έλεγαν, ήταν σίγουρο ότι θα εξαφανιστεί, καθώς η φώτιση και η ελευθερία εξαπλώνονταν. Είναι κάπως ενοχλητικό ότι τα γεγονότα δεν ταιριάζουν καθόλου με αυτή τη θεωρία.»
Alexis de Tocqueville, «H Δημοκρατία στην Αμερική»
Η άποψη ότι υπάρχουν ξεχωριστές εποχές της ιστορίας, η κάθε μια με ξεχωριστούς ανθρωπότυπους, η κάθε μία με ξεχωριστές αντιλήψεις για τον κόσμο, που ερμηνεύονται κατά κάποιο τρόπο από τα χαρακτηριστικά εκείνης της εκάστοτε εποχής, έχει μακρά ιστορία. Ο Νίτσε μας έδωσε την ευγενή ψυχή και την μνησίκακη, η πρώτη κυριαρχούσε στην προσωκρατική εποχή, η δεύτερη κυριάρχησε από τον Χριστιανισμό μέχρι σήμερα. Πριν από αυτόν, ο Μαρξ μας έδωσε τον φεουδαρχικό άνθρωπο και τον καπιταλιστή, ο πρώτος ήταν ικανός να κατανοήσει την πολλαπλότητα των αξιών, ο δεύτερος μείωσε αυτή την πολυφωνία στο μονοσήμαντο μέτρο του χρήματος. Πιο πίσω στο χρόνο, ο Καντ μας έδωσε τον αρχαϊκό άνθρωπο, ο οποίος αντιμετώπιζε τους άλλους ως μέσα, για να τον διαδεχτεί ο κοσμοπολίτης άνθρωπος, ο οποίος αντιμετώπιζε τους άλλους ως σκοπούς. Ο Ρουσσώ μας έδωσε τον αρχαίο άνθρωπο, ο οποίος προσανατολιζόταν στην αρετή, και τον σύγχρονο άνθρωπο, ο οποίος προσανατολίζεται στα συμφέροντά του. Ο Λούθηρος, λειτουργώντας μέσα σε ένα Βιβλικό πλαίσιο, μας έδωσε τον άνθρωπο της Παλαιάς Διαθήκης, προσανατολισμένο στο Νόμο, και τον άνθρωπο της Καινής Διαθήκης, προσανατολισμένο στο Ευαγγέλιο. Ο Αυγουστίνος μας έδωσε επίσης αυτή τη αντιπαραβολή, αν και πιο ήπια διατυπωμένη, η οποία άνοιξε τον δρόμο στον Θωμά τον Ακινάτη, ώστε να αφήσει ανεξίτηλο το στίγμα του στη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία.
