Οι ευρωπαϊκές ελίτ που επέβαλαν τους καταστροφικούς περιορισμούς για τον Covid-19, όπως και το καθεστώς της «πράσινης ενέργειας» και των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, βλέπουν τώρα απαθείς τα αποτελέσματα των πολιτικών τους να τσακίζουν το βιοτικό επίπεδο των δύσμοιρων υπηκόων τους
Από την οικονομική και την περιβαλλοντική της πολιτική, έως την διαχείριση του μεταναστευτικού και της ελληνικής κρίσης χρέους, η υπερεκτιμημένη καγκελάριος Μέρκελ υπήρξε στην πραγματικότητα βλαπτική για τη χώρα της και για ολόκληρη την ΕΕ, ειδικά μακροπρόθεσμα.
Η καγκελαρία της Άνγκελα Μέρκελ τελειώνει. Είναι καιρός μια για αξιολόγηση. Η Μέρκελ κυβερνά τη Γερμανία από το 2005. Μετά τις εκλογές τον Σεπτέμβριο του 2017 ξεκίνησε την τέταρτη θητεία της, ωστόσο τον Οκτώβριο του 2018 παραιτήθηκε από την προεδρία του πολιτικού της κόμματος, του CDU (Χριστιανοδημοκρατική Ένωση). Ανέφερε ότι μπορεί να παραιτηθεί και από την καγκελαρία και να κάνει χώρο για κάποιον διάδοχο. Εν τω μεταξύ, η Μέρκελ είχε μια πολύ ευνοϊκή μεταχείριση από τα μέσα ενημέρωσης, καθώς ήταν η πρώτη γυναίκα καγκελάριος της Γερμανίας, και κέρδισε μια επιπλέον συμπάθεια επειδή μεγάλωσε στο ανατολικό τμήμα της χώρας όταν ήταν υπό σοβιετική κυριαρχία και υπό σοσιαλιστική οικονομία. Αλλά η κληρονομιά της είναι ανάμεικτη. Επιφανειακά, τα επιτεύγματά της φαίνονται εντυπωσιακά. Ωστόσο, μια πιο προσεκτική ματιά πίσω από τις επιδόσεις της γερμανικής οικονομίας αποκαλύπτει ότι διέπρεψε στην τέχνη της εξαπάτησης.
Η δημιουργία του ευρώ μπορεί να ευθύνεται για τα αυτοκτονικά lockdown σε ορισμένες χώρες της ευρωζώνης, που θα είναι πιο μακροχρόνια από ό, τι σε άλλα μέρη, με όλες τις επιζήμιες κοινωνικές, πολιτικές, υγειονομικές και οικονομικές συνέπειές τους. Και είναι πιθανό αυτή η κρίση να οδηγήσει σε μια τελική απόφαση για το μέλλον του ευρώ και σε ένα ευρωπαϊκό υπερκράτος.
Η απάντηση της κυβέρνησης στην ύφεση
Η ελληνική κυβέρνηση επιχείρησε να καταπολεμήσει την οικονομική ύφεση με μια πολιτική δημοσιονομικής και νομισματικής χαλάρωσης (μέσω της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας). Ο αρχικός της στόχος ήταν να στηρίξει λίγο πολύ τους πάντες στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα για τους άσχημους μήνες του κλειδώματος λόγω covid-19, και να ελπίζει στην οικονομική ανάκαμψη όταν θα έφτανε το καλοκαίρι, με την τουριστική βιομηχανία να σώζει την κατάσταση. Ωστόσο, σύντομα έγινε προφανές ότι επρόκειτο για ευσεβείς πόθους. Οι άνθρωποι της τουριστικής βιομηχανίας παραδέχτηκαν ότι μπορεί να χρειαστούν χρόνια για να ανακάμψει ο κλάδος στα επίπεδα του παρελθόντος. Η κατάσταση φάνηκε ακόμη χειρότερη όταν οι άνθρωποι συνειδητοποίησαν πόσο εξαρτημένη είναι ολόκληρη η οικονομία από τον τουρισμό: αντιπροσωπεύει το 20% του ΑΕΠ και παρέχει το 22% του συνόλου της απασχόλησης στην Ελλάδα. Επιπλέον, οι λύσεις της ελληνικής κυβέρνησης, όπως αυτές των περισσότερων άλλων κυβερνήσεων στην Ευρώπη, ήταν κυρίως πολιτικές εστιασμένες στην τόνωση της ζήτησης.
Όπως προέβλεψα σε ένα από τα προηγούμενα άρθρα μου, αυτά τα μέτρα θα μπορούσαν να προσφέρουν μόνο μια βραχυπρόθεσμη ανακούφιση, αναβάλλοντας απλά τον πόνο για αργότερα. Το ποσοστό ανεργίας σημείωσε αύξηση 1,2% από τον Μάρτιο (του 2020) έως τον Απρίλιο, 1,3% από τον Απρίλιο έως τον Μάιο, και σημειώθηκε μια μικρή μείωση κατά τη διάρκεια της θερινής τουριστικής περιόδου. Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) έχει εκτιμήσει ότι το ποσοστό ανεργίας θα φθάσει περίπου το 20% μέχρι το τέλος του έτους 2020.
Τι πήγε στραβά?
Ο ισολογισμός της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) σημείωσε μια τεράστια αύξηση από το 39% του ΑΕΠ στο 54% κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Συγκριτικά, ο ισολογισμός της Αμερικανικής Fed ανέρχεται περίπου στο 32% του ΑΕΠ. Οι ενέσεις ρευστότητας μέσω της ΕΚΤ έχουν ουσιαστικά καταστήσει ζόμπι έναν σημαντικό αριθμό εταιρειών στην ΕΕ, με τα εταιρικά χρέη να φτάνουν σε νέα υψηλά επίπεδα. Στην περίπτωση της Ελλάδας, η κυβέρνηση εκμεταλλεύτηκε το νέο δημοσιονομικό περιθώριο που έδωσε η ΕΕ, το οποίο της επέτρεψε να διαιωνίσει τα διαρθρωτικά προβλήματα στην οικονομία της, καθώς και τα μεγάλα ελλείμματα. Κατά τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου, το κόστος ήταν τόσο υψηλό που ένα σημαντικό τμήμα της τουριστικής βιομηχανίας αποφάσισε να μην λειτουργήσει καν αυτό το καλοκαίρι, καθώς θα έχανε λιγότερα χρήματα έτσι.
Η παρέμβαση της κυβέρνησης έκανε τα πράγματα ακόμη χειρότερα, επειδή δεν αντιμετώπισε το μεγαλύτερο πρόβλημα της οικονομίας, που είναι η άκαμπτη εργασιακή νομοθεσία της. Αντί της μερικής απελευθέρωσης των σχετικών νόμων, το κράτος τους κατέστησε ακόμη πιο περιοριστικούς και άκαμπτους. Για αυτόν τον λόγο, οι επιχειρηματίες δεν κατάφεραν να προσαρμοστούν στο σοκ της κρίσης του κορωνοϊού. Το να αυξάνεις το οικονομικό κόστος και το ρίσκο μιας πρόσληψης είναι μια συνταγή καταστροφής, ειδικά σε μια εύθραυστη οικονομία με έλλειψη αποταμιεύσεων και επενδύσεων όπως η Ελλάδα. Ενώ οι κρατικές δαπάνες δεν κατάφεραν να τονώσουν την οικονομία, δεν μπορούμε να πούμε ότι είχαν άμεσο αρνητικό αποτέλεσμα τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα, δεδομένου ότι χρηματοδοτήθηκαν ως επί το πλείστον από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Από την άλλη πλευρά, η φτηνή πίστωση και τα δάνεια έγιναν εφικτά χάρη στην ΕΚΤ και στην άσκηση πολιτικής πίεσης στις τράπεζες, παρατείνοντας έτσι ένα άλλο σημαντικό διαρθρωτικό πρόβλημα της συνολικής οικονομίας: την έλλειψη αποταμιεύσεων και το επιπρόσθετο χρέος. Τα δημοσιονομικά ελλείμματα είναι επίσης ένα θέμα που πρέπει να αντιμετωπιστεί, καθώς έχουν φτάσει σε νέα υψηλά επίπεδα, κάνοντας τη δεκαετία του 2010 μια χαμένη δεκαετία για ολόκληρη την οικονομία, καθώς το βασικό νόημα της «ευρωπαϊκής λιτότητας» ήταν να κάνει το χρέος πιο βιώσιμο.
Όπως παραδέχτηκε ο Έλληνας υπουργός οικονομικών, οι φορολογικές περικοπές που πραγματοποιήθηκαν τους τελευταίους μήνες δεν θα είναι μόνιμες, καθώς ο νέος στόχος είναι η Ελλάδα να έχει τη μεγαλύτερη πτώση του χρέους ως προς το ΑΕΠ στην ευρωζώνη. Ο υφυπουργός οικονομικών μίλησε επίσης πρόσφατα για ένα πιθανό νέο πρόγραμμα λιτότητας, παρόμοιο με εκείνο της προηγούμενης δεκαετίας. Επιφανειακά, τα πλεονάσματα του προϋπολογισμού είναι κάτι καλό και πολύ αναγκαίο, αλλά είναι σημαντικό να ρωτήσουμε πότε θα γίνουν πραγματικότητα αυτά τα πλεονάσματα. Οι φορολογικές περικοπές δεν θα είναι μόνιμες, οπότε φαίνεται ότι οι Έλληνες σύντομα θα ακολουθήσουν την ίδια αποτυχημένη στρατηγική που δοκίμασαν για μια δεκαετία, και που προωθήθηκε από τους Ευρωπαίους αξιωματούχους στις Βρυξέλλες: υψηλοί φορολογικοί συντελεστές για την αύξηση των κρατικών εσόδων, αλλά πολύ μικρές μειώσεις στις κρατικές δαπάνες. Το πρόβλημα όμως δεν ήταν οι φορολογικές περικοπές, αλλά οι κρατικές δαπάνες και τα ελλείμματα. Τα ελλείμματα έχουν μεγαλύτερη επίδραση στον εκτοπισμό του ιδιωτικού τομέα από ό,τι απλώς οι κρατικές δαπάνες. Σε τελική ανάλυση, αυτά τα ελλείμματα θα πρέπει να πληρωθούν από τις μελλοντικές γενιές. Οι πιθανές αυξήσεις των φόρων στο μέλλον θα αποτελούσαν μια ακόμη μεγαλύτερη καταστροφή για τον ιδιωτικό τομέα. Η θεραπεία είναι χειρότερη από την ασθένεια .
Η κεντροδεξιά κυβέρνηση που ανήλθε στην εξουσία τον Ιούλιο του 2019 απέτυχε να απελευθερώσει την οικονομία και να πραγματοποιήσει μεταρρυθμίσεις προσανατολισμένες στην αγορά, και η πανδημία έχει κάνει τα πράγματα ακόμη χειρότερα. Δεν υλοποίησε σημαντικές περικοπές φόρων που θα ήταν μόνιμες και θα μπορούσαν να έχουν μεγάλο αντίκτυπο στο να ανακουφίσουν κάποιες από τις πιέσεις που δέχεται ο ιδιωτικός τομέας. Η απορρύθμιση ήταν επίσης ένα σημαντικό ζήτημα: η ελληνική οικονομία είχε και εξακολουθεί να έχει απελπιστική ανάγκη ξένων επενδύσεων. Ωστόσο, ο βαθμός ελευθερίας στις επενδύσεις δεν έχει σημειώσει κάποια σημαντική άνοδο, και οι μεγάλες επενδύσεις και τα προγράμματα υποδομών βρίσκονται πολύ πίσω από τα χρονοδιαγράμματα. Τα γραφειοκρατικά εμπόδια εκτείνονται μέχρι και στον κλάδο της δικαιοσύνης, καθιστώντας τον αναποτελεσματικό και αργό, με τη διαφθορά να είναι ευρέως διαδεδομένη.
Ο Δείκτης Οικονομικής Ελευθερίας του Heritage Foundation μπορεί να μας δώσει κάποιες χρήσιμες πληροφορίες για την οικονομική ελευθερία στην Ελλάδα.
Το παρακάτω γράφημα συγκρίνει την επενδυτική ελευθερία στην Ελλάδα, με χώρες που την ανταγωνίζονται για επενδύσεις στην ευρύτερη γεωγραφική περιοχή.
Συμπέρασμα
Οι πολίτες πρέπει να κατανοήσουν πως όταν έχεις μια οικονομία με ασθενική παραγωγικότητα που είναι υπερβολικά χρεωμένη, το λουκέτο στην οικονομία δύο φορές μέσα σε ένα χρόνο θα έχει επιπτώσεις που θα μας ακολουθούν για χρόνια, ανάλογα και με τις πολιτικές ανάκαμψης. Η οικονομία χρειάζεται σημαντικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Οι εργασιακή νομοθεσία πρέπει να απελευθερωθεί. Τα πλεονάσματα του προϋπολογισμού είναι πράγματι ο σωστός στόχος, ειδικά τώρα, για την αποφυγή μιας ακόμα κρίσης χρέους, αλλά αυτά θα πρέπει να προέρχονται από τις περικοπές που θα πραγματοποιηθούν στον δημόσιο τομέα. Οι φορολογικές περικοπές πρέπει να γίνουν μόνιμες και ακόμη μεγαλύτερες, ώστε να αναπτυχθεί και να διευρυνθεί η οικονομία. Τελευταίο αλλά όχι λιγότερο σημαντικό, το να γίνουν οι ξένες και οι εγχώριες επενδύσεις ευκολότερες, λιγότερο δαπανηρές, και το να ελαχιστοποιηθεί το πιθανό επενδυτικό ρίσκο, είναι ζητήματα εξαιρετικά επείγοντα, καθώς η Ελλάδα χάνει στον ανταγωνισμό με τις γειτονικές χώρες.
Η Ελλάδα χρειάζεται να εκμεταλλευτεί τις δυνατότητές της. Ένα φιλικό προς τις επιχειρήσεις περιβάλλον με μια απελευθερωμένη αγορά είναι ο δρόμος που πρέπει να ακολουθήσει. Μπορεί να ελαχιστοποιήσει τις αρνητικές συνέπειες της κρίσης του κορωνοϊού και να σταθεροποιήσει μια αργή αλλά ισχυρή ανάκαμψη που θα κάνει τη χώρα πιο παραγωγική και θα της δώσει προοπτικές να ξεφύγει από τα οικονομικά προβλήματα και να γίνει ένας οικονομικά ισχυρός παίκτης στην περιοχή.
***
Ο Αντώνης Γιαννακόπουλος φοιτά στην ανώτερη δευτεροβάθμια επαγγελματική εκπαίδευση στην Ελλάδα, και παρακολουθεί μαθήματα οικονομικών και διοίκησης επιχειρήσεων.
Το ευρώ απομακρύνεται ακόμη περισσότερο από την αρχική γερμανική ιδέα περί κοινού νομίσματος, κι έχει γίνει το εργαλείο της νότιας Ευρώπης, η οποία επιδιώκει τον πληθωρισμό του, για να διατηρεί σε λειτουργία τον μηχανισμό δημιουργίας εσόδων δίχως κόπο
Πριν από είκοσι πέντε χρόνια, στις 15 Δεκεμβρίου του 1995, οι δεκαπέντε αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων της τότε ΕΕ αποφάσισαν σε σύνοδο του Συμβουλίου της Μαδρίτης να ονομάσουν το μελλοντικό κοινό νόμισμα «ευρώ», και να το εισαγάγουν από την 1η Ιανουαρίου 1999, αρχικά ως λογιστικό νόμισμα με σταθερή συναλλαγματική ισοτιμία. Η πραγματική εισαγωγή μετρητών πραγματοποιήθηκε το 2002. Ωστόσο, η Δανία, η Μεγάλη Βρετανία και η Σουηδία διατήρησαν τα εθνικά τους νομίσματα - και εξακολουθούν να το κάνουν μέχρι σήμερα.
Η Πολωνία, η Τσεχία και η Ουγγαρία, οι οποίες προσχώρησαν στην ΕΕ το 2004, επίσης αντιστάθηκαν πεισματικά στο να εγκαταλείψουν το ζλότι, την κορώνα, και το φιορίνι για χάρη του ευρώ. Από την αρχή, υπήρξαν δύο ανταγωνιστικές απόψεις σχετικά με το είδος του fiat νομίσματος που θα έπρεπε να είναι τo νόμισμα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ). [1] Το ευρώ παρουσιάστηκε στον επιφυλακτικό γερμανικό λαό ως ο διάδοχος του γερμανικού μάρκου. Το κοινό νόμισμα δεν έπρεπε να χρησιμοποιηθεί για τη χρηματοδότηση απευθείας κρατικών προϋπολογισμών. Πολλοί Γερμανοί φοβούνταν ότι θα έπρεπε να πληρώσουν για τα υψηλά χρέη των νότιων χωρών.
Έτσι, στην ΕΚΤ απαγορεύτηκε ρητώς να αγοράζει απευθείας δημόσιο χρέος, παρόλο που το χρέος έγινε από την αρχή αποδεκτό ως εγγύηση για τραπεζικά δάνεια . Επιπλέον, η Συνθήκη του Μάαστριχτ, που υπογράφηκε το 1992, προέβλεπε στη ρήτρα απαγόρευσης διάσωσης (άρθρο 125 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης) ότι τα κράτη του ευρώ δεν ευθύνονται για τα χρέη άλλων κρατών μελών. Ο Theo Waigel (Christian Social Union [CSU]), ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών τότε, υποσχέθηκε ότι το ευρώ θα ήταν τόσο ισχυρό όσο το μάρκο.
Σήμερα, απέχουμε πολύ από ένα «γερμανικό» ευρώ, καθώς η αντίθετη άποψη για το ρόλο του ευρώ κερδίζει σταθερά έδαφος. Αυτή η γαλλική-ιταλική, ή μεσογειακή, άποψη βλέπει τη νομισματική πολιτική ως το μέσο για την πραγματοποίηση των ονείρων της δημοσιονομικής πολιτικής. Η Κεντρική Τράπεζα υπόκειται στο Υπουργείο Οικονομικών. Τέτοιες αποκλίνουσες πεποιθήσεις οδήγησαν αναγκαστικά σε εντάσεις και συγκρούσεις. Πράγματι, ενώ ο κανόνας του χρυσού προάγει τη διεθνή συνεργασία και την ειρήνη, το κοινό fiat νόμισμα υπήρξε μια συνεχής πηγή συγκρούσεων. Οι προκύπτοντες συμβιβασμοί κατέστησαν σταδιακά το ευρώ περισσότερο «μεσογειακό».
Τα σοβαρά προβλήματα ξεκίνησαν το 2010 με την εσπευσμένη «διάσωση» του υπερχρεωμένου ελληνικού κράτους, όταν αγνοήθηκε η ρήτρα απαγόρευσης διάσωσης. Στη συνέχεια, ο Γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί προώθησε το, αρχικά προσωρινό, Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας (EFSF) ενάντια στις γερμανικές αντιδράσεις. Η ΕΚΤ άρχισε, επιλεκτικά και προσωρινά στην αρχή, να αγοράζει τα κρατικά ομόλογα των χωρών του ευρώ στη δευτερογενή αγορά. Σήμερα, δραστηριοποιείται σε ένα τεράστιο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης, αγοράζοντας συστηματικά και συνεχώς δημόσιο χρέος. Μόλις πρόσφατα, η ΕΚΤ επέκτεινε το πρόγραμμά της για αγορά ομολόγων κατά ακόμα 500 δισεκατομμύρια ευρώ.
Η Γερμανία επίσης αρχικά αντιτάχθηκε στο επόμενο βήμα, στη μετατροπή του προσωρινού EFSF σε ένα άνευ ορίων ταμείο διάσωσης του ευρώ, τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθεροποίησης (ESM). Το ταμείο αυτό μπορεί να δανείζει σε χώρες του ευρώ που ουσιαστικά δεν μπορούν να χρηματοδοτηθούν από τις κεφαλαιαγορές. Ενάντια στην επίμονη αντίσταση των υπερχρεωμένων νότιων χωρών, η Γερμανία επέμεινε ότι τα δάνεια του ΕSM θα πρέπει να συνδέονται με όρους για μεταρρυθμίσεις.
Επιπλέον, και σε αντάλλαγμα για την έγκρισή της για τον ESM, η Γερμανία ζήτησε την υιοθέτηση του Ευρωπαϊκού Δημοσιονομικού Συμφώνου , το οποίο ενισχύει τους όρους του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Σύμφωνα με αυτό, οι χώρες του ευρώ ουσιαστικά δεσμεύονται για έναν διαρθρωτικά ισοσκελισμένο προϋπολογισμό. Σε φάσεις οικονομικής ανάπτυξης, θα πρέπει να δημιουργούνται δημοσιονομικά πλεονάσματα για την αντιστάθμιση των ελλειμμάτων έως και 3% κατ 'ανώτατο όριο σε φάσεις ύφεσης. Επιπλέον, όταν το επίπεδο χρέους ενός κράτους υπερβαίνει το 60% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ), θα πρέπει να μειώνει συνεχώς το χρέος μέσω πλεονασμάτων του προϋπολογισμού.
Το νόημα του Ευρωπαϊκού Φορολογικού Συμφώνου ήταν να αναγκάσει τα κράτη μέλη του ευρώ να φροντίσουν τα δημόσια οικονομικά τους, έτσι ώστε να μην χρειαστεί να καταφύγουν ποτέ στον ESM. Με άλλα λόγια, η Γερμανία ήταν πρόθυμη να διαθέσει τα χρήματα των φορολογουμένων της μέσω του ESM για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, εάν οι νότιες χώρες δεσμεύoνταν να περικόψουν τις υπερβολικές δαπάνες και το υπερβολικό δημόσιο χρέος τους. Η αφέλεια αυτού του σκεπτικού αυτού είναι προφανής. Ο ESM έχει καθιερωθεί, αλλά οι κανόνες του Ευρωπαϊκού Δημοσιονομικού Συμφώνου δεν τηρούνται από τις νότιες χώρες.
Η ύπαρξη του ESM δημιούργησε μια ακόμα εστία διαμάχης. Η Γερμανία και οι φορολογικά πιο πειθαρχημένες χώρες δεν θέλουν να χρησιμοποιούν καθόλου τον ESM, ενώ οι νότιες χώρες προσπαθούν να τον αξιοποιήσουν για τους δικούς τους σκοπούς. Η τελευταία μεταρρύθμιση του ESM πρέπει να γίνει κατανοητή υπό αυτό το πρίσμα. Αυτή η μεταρρύθμιση επιτρέπει στον ESM να παρέχει μια προληπτική πιστωτική γραμμή, που δεν συνδέεται με όρους για μεταρρυθμίσεις προς τα «οικονομικά υγιή» κράτη, οδηγώντας στο εύλογο ερώτημα γιατί ένα οικονομικά υγιές κράτος θα χρειαζόταν ποτέ μια πιστωτική γραμμή στήριξης από τον ESM. Επιπρόσθετα, ο ESM επιτρέπεται τώρα να χρησιμοποιηθεί ως το ύστατο στήριγμα του Ενιαίου Ταμείου Εξυγίανσης (του Ενιαίου Μηχανισμού Εξυγίανσης, SRM), στο οποίο η Γερμανία είχε αντισταθεί. Αυτό συμβαίνει επειδή τα χρήματα των Γερμανών φορολογουμένων θα μπορούσαν τώρα να χρησιμοποιηθούν για τη διάσωση ξένων τραπεζών.
Αναλογιστείτε το ακόλουθο παράδειγμα, που δείχνει τη σημασία του να μπορεί να αξιοποιηθεί ο ESM για την ανακεφαλαιοποίηση αφερέγγυων τραπεζών: ας υποθέσουμε ότι μια ελληνική τράπεζα αγόρασε ομόλογα που εκδόθηκαν από τη δική της κυβέρνηση, χρηματοδοτώντας έτσι τις γενναιόδωρες παροχές του ελληνικού κράτους πρόνοιας, ή τα υπερκοστολογημένα έργα υποδομών. Τώρα υποθέστε ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν μπορεί πλέον να αποπληρώσει τα χρέη της και ότι εφαρμόζεται ένα κούρεμα στο χρέος της ελληνικής κυβέρνησης. Λόγω των ζημιών που υπέστη, η ελληνική τράπεζα χρεοκοπεί και ανακεφαλαιοποιείται μέσω του SRM. Ως έσχατη λύση, τα δάνεια από τον ESM μπορούν πλέον να χρησιμοποιηθούν για το σκοπό αυτό. Εάν συμβεί αυτό, οι φορολογούμενοι της ευρωζώνης που χρηματοδοτούν τον ESM αποπληρώνουν έμμεσα το χρέος της ελληνικής κυβέρνησης. Ως αποτέλεσμα της μεταρρύθμισης του ESM, τα χρήματά τους μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αναδιάρθρωση του τραπεζικού τομέα στον νότο, ο οποίος χρηματοδοτεί γενναιόδωρα τις πολιτικές των νότιων κρατών. Η μεταρρύθμιση είναι λοιπόν μια ακόμα μικρή νίκη για τις νότιες χώρες. Και με αυτήν, 25 χρόνια μετά, το ευρώ κινείται λίγο ακόμα μακρύτερα από τις αρχικές γερμανικές φιλοδοξίες για αυτό. Το ευρώ καθίσταται πλέον ακόμα πιο «μεσογειακό».
---------------------------------------------------
[1] Για μια αναλυτική ιστορία του ευρώ, δείτε το βιβλίο Philip Bagus Η τραγωδία του ευρώ
***
Ο Philipp Bagus είναι καθηγητής στο Universidad Rey Juan Carlos. Είναι συνεργάτης του Ινστιτούτου Mises, μελετητής του IREF και συγγραφέας πολλών βιβλίων, όπως το In Defense of Deflation και Η τραγωδία του ευρώ , και είναι συγγραφέας των: Τυφλή ληστεία! , Μικρά κράτη. Μεγάλες δυνατότητες: Τα μικρά κράτη είναι απλά καλύτερα ! και Deep Freeze: H oικονομική κατάρρευση της Ισλανδίας .